Yunanistan'ın Düzensiz Göçle Mücadelesinde Gerçekleşen İnsan Hakları İhlalleri

Avrupa Birliği’nin güneydoğu sınırını oluşturan Yunanistan, 2010 yılında başlayan Arap Bahar’ının yarattığı siyasi karmaşadan etkilenmiş ve kitlesel göç hareketlerine maruz kalmıştır. Yaşanan kitlesel göç hareketleri Yunanistan’ın tarihsel süreçte ulusal ve Avrupa Birliği müktesebatına göre inşa ettiği göç ve sığınma sistemine yönelik tartışmaları da alevlendirmiştir. Bu tartışmalar çerçevesinde, Yunanistan’ın düzensiz göçle mücadele sırasında sığınmacıların yaşam haklarını tehdit ettiği, insan onuruna yakışmayan eylemlere başvurduğu ve işkence yasağını ihlal ettiği gerek İnsan Hakları İzleme Örgütü’nün raporlarında gerekse Uluslararası Af Örgütü’nün ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) çeşitli dönemlerde aldığı kararlarda belirtilmiştir. Yunanistan’ın düzensiz göçle mücadelesi sırasında sığınmacılara yönelik sistematik biçimde gerçekleştirilen insan hakkı ihlallerini tespit etmek ve AİHM’nin tutumunu tartışmayı amaçlamaktadır. Bu kapsamda makale 3 kısımdan oluşmaktadır. İlk olarak, Yunanistan’ın yakın dönemde inşa ettiği sığınma sisteminin genel hatları özetlenerek uyguladığı göç politikası tartışılacaktır. İkinci kısımda ise, Yunanistan’ın sığınma sisteminin pratikte yarattığı insan hakları ihlallerinin neler olduğu ortaya konulup, çalışmanın son kısımda ise bu ihlallerin AİHM tarafından nasıl değerlendirildiği tartışılacaktır. Ayrıca mahkeme kararlarının uluslararası sivil toplum kuruluşlarının resmi raporlarıyla uyumu karşılaştırılacaktır. Bu makale, Yunanistan’ın göç ve sığınma sistemini inşa ederken reaksiyonel ve güvenlikçi bir tutum benimsediğini, göç mevzuatlarını tasarlarken Avrupalılaşmadan ziyade ulusal kimlik, iç siyaset ve güvenlik gibi unsurları dikkate aldığını ileri sürmektedir. Bu bakış açısından kaynağını alan düzensiz göç ile mücadele ederken ortaya koyduğu fiiller, temel insan hakları ilkelerini ihlal etmesine karşın Yunan makamları tarafından meşru olarak algılandığı ve AİHM’de birçok davanın konusunu oluşturduğu ileri sürülmektedir.