Rus Hukukunda Çocuğun Üstün Yararı Bağlamında Düzenlenen Çocuk Nafakası ve Buna İlişkin Usul ve Esaslar

Günümüzde birçok ülkenin hukuk sisteminde belirli bir dereceye kadar yakın akrabalık ilişkisi bulunan aile bireylerinin birbirlerine yardım etmesi yalnızca ahlaki bir sorumluluk olarak değil, aynı zamanda hukuki bir yükümlülük olarak da kabul edilmektedir. “Nafaka yükümlülüğü” olarak adlandırılan bu mükellefiyet, aile hukukunun temel konularından biridir. Konunun önemine binaen nafaka ile ilgili imzalanan ve birçok devletin de taraf olduğu milletlerarası sözleşmeler mevcuttur. Nafaka yükümlülüğü, boşanma veya ayrılık sonrası ya da bazı hallerde aile üyeleri arasındaki maddi destek ile ilgili yükümlülükleri ifade etmekte ve ilgili kurumlarca denetlenmektedir. Hatta birçok ülke hukukunda geçerli sebep olmaksızın nafaka yükümlülüğünün yerine getirilmemesi ceza hukuku bağlamında suç teşkil etmekte ve hapis cezası da dâhil çeşitli yaptırımlara tâbi tutulmaktadır. Bu durum Rus hukuku için de geçerlidir. Rus hukukunda “nafaka” kavramı ile genellikle çocuk nafakası anlaşılmaktadır. Zira nafaka kurumunun düzenlendiği 1995 tarihli Rusya Federasyonu (RF) Aile Kanunu’nda nafaka türlerinden yoksulluk nafakasına çok sınırlı hallerde yer verilmiş ve bu haller Kanun’da belirtilen süreler ile sınırlandırılmıştır. Diğer nafaka türü olan yardım nafakası, Rus hukukunda ikinci derecede kabul edilip bu nafakanın ödenmesine yine sınırlı hallerde hükmedilmektedir. O yüzden, Rusya Federasyonu’nda “nafaka” kavramı ile daha ziyade çocuğun üstün yararı bağlamında düzenlenen çocuk nafakası özdeşleşmektedir. Buna rağmen Rus hukukunda, çocuk nafakasına ilişkin esaslı ve usuli konularda, kanaatimizce, gözden geçirilmesi gereken bazı hususlar bulunmakta ve bunlara dikkat çekmek çalışmamızın amacını teşkil etmektedir.