SOSYOLOJİK AÇIDAN GERİ DÖNÜŞÜN İMKĀNI ÜZERİNE DÜŞÜNCELER: SURİYE ÖRNEĞİ

Türkiye, birtakım ülkelerde meydana gelen siyasi, ekonomik, sosyal ve başkaca

nedenlerle son yıllarda artan düzensiz göç dalgalarıyla karşı karşıya kalmaktadır. Göç alan ülkeler

için sorun olan bu duruma, ektin ve kalıcı çözüm arayışlarına karşılık bir uygulama ‘gönüllü geri

dönüş’tür. Gönüllü geri dönüş, Uluslararası koruma ve geçici koruma kapsamında bulunan

yabancıların; kendi iradeleriyle veya koruma ihtiyacının ortadan kalktığı hallerde organize edilen

programlar kapsamında; ülkelerine, gönüllü, güvenli, onurlu ve düzenli geri dönüş prensipleri

doğrultusunda hareket ederek, kaynak ülkeye geri dönüş imkanını ifade eder.

Konu ile ilgili elde edilen veriler, gönüllü geri dönüş ile beklentinin karşılanmadığı,

zorunlu haller ortadan kalksa da göç edenlerin büyük bir bölümünün menşe ülkelerine dönmek

yerine göç ettikleri ülkede kalmayı tercih ettiklerini göstermektedir. Söz konusu programların

kolektif bir şekilde işletildiği nazara alındığında, hem ev sahibi ülkenin hem de göç veren ülkenin

koşulları, göçmenlerin gönüllü geri dönüş kararında etkili olmaktadır.

Çalışmamızın amacı Türkiye özelinde, sosyolojik açıdan gönüllü geri dönüşün,

istenilen düzeyde olmamasının sebeplerini incelemek ve gönüllü geri dönüşte, arzu edilen düzeyi

karşılaması için göç edilen ülkede ve menşe ülkede yapılması gerekenleri tartışmak ve etkin

çözüm önerileri sunmaktır.