Kanun Yolları ve Sayıştay Yargısında Dereceli Sistemi

Avci, Mehmet Alpertunga

Kitapta Bölüm Ulusal 2022

Kanun Yolları ve Sayıştay Yargısında Dereceli Sistemi

Mehmet Alpertunga Avci

Hesap Yargısı ve Kamu Zararı Paneli ss. 5–22 · 2022

Özet

Öğretide Sayıştay’ın gerçekleştirdiği yargılama işini tanımlamak amacıyla

‘Sayıştay Yargısı’, ‘Hesap Yargısı’ ve ‘Malî Yargı’ gibi kavramların kullanıldığı

görülmektedir. Bu çalışmada ise Sayıştay’ın yargılama fonksiyonunu

nitelemek için ‘Sayıştay yargısı’, yargılama faaliyetine (işine) işaret etmek için

de ‘hesap yargısı’ kavramlarının kullanılması yolu tercih edilmiştir. Ancak

gerek öğretide kullanılan kavramların gerekse de bu çalışma kapsamında

faaliyet ve fonksiyon boyutundaki her iki kullanımın, sui generis nitelikteki

bu yargılama işini tanımlamada yetersiz kaldığını değerlendirmekteyiz.

Ancak ad koyma meselesi, başlı başına ayrı bir çalışmanın konusunu teşkil

etmektedir. Zira bu çalışmanın konusu; bugün idarî ve adlî yargıda geçerli

olan (üç) dereceli yargılama sisteminin ve sistem içerisindeki kanun yollarının

Sayıştay’ın yargılama işindeki karşılığını ve yerini; sorunsallar, mevcut

meseleler ve olasılıklar boyutunda tartışmaya açmaktır. Bu tartışma yalnızca

teorisyenlerin öğretisel kanaat ve tespitleri ile cevaplanamayacağından,

Sayıştay meslek mensuplarının tecrübe ve destekleri ile birlikte anlamlı

bir sonuca ulaştırılabilecektir. Bu bilgiler ışığında çalışmanın ilk kısmını

teşkil eden “Genel Yargılama Hukuku Açısından Kanun Yolları: Dereceli

Yargılama” başlığı altında; idarî ve adlî yargıda kanun yolları konusu, olağan ve olağanüstü kanun yolları ayrımı ve bu yolların alt bileşenleri ana hatları

itibarı ile anlatılmaktadır. “Sayıştay Yargısı: Genel Bakış” başlıklı ikinci

kısımda; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu ve Sayıştay Dairelerinin Çalışma Usul

ve Esasları’ndan istifade edilmek suretiyle, Sayıştay yargısına hâkim olan

ilkeler ve yargılama usulü ele alınmaktadır. Çalışmanın üçüncü kısmını

teşkil eden “Sayıştay Yargısında Kanun Yolları” başlığı altında; –yine anılan

mevzuattan yararlanarak– temyiz, yargılamanın iadesi, karar düzeltmesi,

uygulamaların ve kararların uyumlaştırılması konuları çerçeve bir bilgi

olarak özetlenmektedir. Çalışmanın asli konusuna yönelik olması ve hedefini

tahkim etmesi bakımından “Sayıştay Yargısında Dereceli Hesap Yargısı Sistemi

Çözümü: Sorunsallar, Meseleler ve Olasılıklar” adlı son kısmında; Sayıştay’ın

statüsüne ve yargılama fonksiyonuna ve kamu zararının tespitine ve sınırına

ilişkin sorunsallara, Sayıştay yargısının Türk Yargı Sistemi içerisindeki yeri,

usul kanunu gerekliliği ve dava türü meselelerine, nihayetinde de Sayıştay

yargısında dereceli yargı sisteminin ihdası ve alternatif çözüm yolları

olasılıklarına yer verilmektedir.

Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları

SKA 16: Barış, Adalet ve Güçlü Kurumlar

Atıf için künye

Avci, M. A. (2022). Kanun Yolları ve Sayıştay Yargısında Dereceli Sistemi. Avci Mehmet Alpertunga (Ed.), Hesap Yargısı ve Kamu Zararı Paneli (ss. 5–22). T.C. Sayıştay Başkanlığı.

BibTeX

@incollection{avci2022-96816,
  author = {Avci, Mehmet Alpertunga},
  title = {Kanun Yolları ve Sayıştay Yargısında Dereceli Sistemi},
  booktitle = {Hesap Yargısı ve Kamu Zararı Paneli},
  editor = {Avci Mehmet Alpertunga},
  publisher = {T.C. Sayıştay Başkanlığı},
  year = {2022},
  pages = {5--22},
  isbn = {9789757590460},
  url = {https://akademik.atauni.edu.tr/yayinlar/96816-kanun-yollari-ve-sayistay-yargisinda-dereceli-sistemi}
}