BİR KÜLTÜR UNSURU OLARAK ŞEHİR, İNSAN VE KENTSEL MEKÂN BAĞLAMINDA ÇİFTE MİNARELİ MEDRESE

Mimari ve kentsel oluşumlar her coğrafyada ve her inanç sisteminde kültürün

şekillenmesine etki etmiştir. Bu çalışmada incelenen Çifte Minareli Medrese İslam

kültürünün ağırlıklı olarak yaşandığı coğrafya sınırlarında yer almaktadır.

İslamiyet’in yayılma sürecinde kentsel yapılanmanın dinamiklerinin, teolojik

temellerle uyumlu bir şekilde geliştiği görülmektedir. Ancak sadece dini değil,

ekonomik, siyasal ve toplumsal yaşamın da dinamiklerini belirleyen İslami kurallar

ve değerler bu çerçevede inşa edilen yapıların da karakterini belirlemektedir.

Müslümanların ele geçirdikleri her toprağın bölgesel, kendine has bir kentsel

gelişim çizgisi olduğu yani coğrafi koşullara yönelik formel çözümler geliştirildiği

sonucuna varılmıştır. Kültür; şehir, insan ve kent mekânı bağlamında kimliği

şekillendiren bir etkiye sahiptir. Erzurum’un kültürel kimliğinin oluşmasına etki

eden mimari bir yapı olan Çifte Minareli (Hatuniye) Medrese kültürel birikimin bir

ifadesi olarak ele alınmıştır. Bu çalışmada kültürel kimliğin oluşumunu belirleyen,

coğrafi konum, iklim özellikleri, ticaret, din, sosyal yaşam gibi unsurlar

incelenmiş, kent kültürünün mimari dokuya etkisinin olup olmadığı araştırılmış, bu

doğrultuda literatür taraması yapılmış ve tarihsel verilerden yararlanılarak nitel

araştırma yöntemi izlenmiştir.