SUBJEDEN OBJEYE GÖRSEL PLASTİK BAĞLAMINDA MİTOLOJİK TAHAYYÜL

İnsanoğlu, sanat yapıtı üretiminde ister modern olsun ister ilkel,

bir tür düşünce sistemi içerisinde dünyayı benzerlikleriyle veya

zıtlıklarıyla karşılaştırma ya da yansıtma güdülerinde temellendirmeye

çalışmıştır. Mitleri karşıtlıklar üzerinden düzenleyebilmek, kültürel

olayların tümünde görsel bir nesnenin varlığına ve onun yaratıcısının

hayal gücünden ibaret olmayıp tabiat ve kültür arasında bir model

oluşturma çabasıyla bağlantılı görülür. Eylem ve üretmedeki durum,

tabiatla özdeşlik kuran öznenin ürünlerini karakterize eder. Kurucu

olan özne, biçimin zuhuratını onunla ilişki kurması ile duyular

aleminden bilinç haline geçişini izler. İnsanın kendini hayvanlarla

özdeşleştirmesi, tabiatın bir parçası olması, dolayısıyla toplumun öğesi

olma durumu objeyi göreliliğinden kurtarmasının sonucudur.

Diyalektik düşünce yapısı, mesajın iletilmesinde benzerlikler

gösterebilir. Anlamı kendi içinde değil, zaman ve olaylar dizisi, diğer

mitlerle olan birleşimindeki bir tür dönüşümü ortaya koyar. Mitolojik

şuurla algılanan alem, reel ile ideal, obje ile subje, büyük ile küçük ya

da bütün ile parça arasında hiçbir farkın mevcut olmadığını gösterir.

İnsan ve tabiat arasındaki bağlantı, adeta canlı, yaşayan bir organizma

halindedir. Canlı varlıklarla nesnel varlıkların çeşitli benzerliklerle

ilişkilendirilmesi, kozmik elemanların kozmogonik eylemlerde ortaya

çıkışı kültürlerin dinsel ve mitolojik düşüncelerinde gerçekleştirilen

eylemlerdir. Etnografik malzeme, görsel plastik üslubun ve yapının

aktarılmasında kültürel motiflerin ve kodların sistematik aktarımlarıyla

açıklanmaktadır. Toplumların kültürel düzeyinin mitolojik temsiller

sistemiyle inşa ediliyor oluşu, inanç ve imgeler örüntüsünün bir tür görsel mekanizmayla biçimlendirilmiş yapılandırmalarından başka bir

şey değildir.

Anahtar Kelimeler: Mitoloji, Kozmogoni, Kozmoloji, Subje, Obje