Karagöz Oyunlarından Kanlı Kavak’ta Ağaç Motifi ve Ağaçla İlişkili Unsurlar
Özet
Türk kültür ve inanışlarında ağaç motifi, hükümdarlığın, doğurganlığın, güç ve iktidarın sembolü olarak yer almaktadır.
Ata ruhlarının makamı olduğuna inanılan ağacın aile ve soy ile benzerlik kurularak kök ve gövdesinin büyükleri, dal ve
yapraklarının ise gençleri temsil ettiğine inanılır. Oğuz Kağan Destanı ve Uygurların Türeyiş Destanı’nda ağaç, önemli bir
rol oynarken Şaman inanışında gökyüzüne ulaşmak için bir merdiven gibi tasavvur edilmiştir. Hayat Ağacı, ağaçlarla ilgili
inanışlar ve kutsal sayılan ağaç türleri gibi hususlar, Türklerde ağaç kültünün oldukça köklü ve derin manalar taşıdığını
göstermektedir.
Bu çalışmada Kanlı Kavak adlı Karagöz oyunu, Türklerin ağaç kültü inanışları bağlamında ele alınmıştır. Öncelikle Kanlı
Kavak oyununun Karagöz oyunları içerisindeki yeri ve önemine değinilmiş, ardından Türk kültür ve mitolojisindeki ağaç
kültünden yola çıkılarak Kanlı Kavak oyununda başat unsur olarak öne çıkan ağaç figürü değerlendirilmiştir. Bununla birlikte
oyunda kavak, cin, yılan, çeşme, balta gibi ağaçla ilişkili unsurlar üzerinde durularak oyuna kaynaklık eden halk inanışları
ve mitolojik arka plan çözümlenmeye çalışılmıştır
Anahtar kelimeler
Atıf için künye
Demir Solak, N., & Berkli, Y. (2023). Karagöz Oyunlarından Kanlı Kavak’ta Ağaç Motifi ve Ağaçla İlişkili Unsurlar. ART-SANAT, 19(19), 169–195. https://doi.org/10.26650/artsanat.2023.19.1089700
BibTeX
@article{demirsolak2023-92938,
author = {Demir Solak, Nergiz and Berkli, Yunus},
title = {Karagöz Oyunlarından Kanlı Kavak’ta Ağaç Motifi ve Ağaçla İlişkili Unsurlar},
journal = {ART-SANAT},
year = {2023},
volume = {19},
number = {19},
pages = {169--195},
issn = {2148-3582},
doi = {10.26650/artsanat.2023.19.1089700},
url = {https://akademik.atauni.edu.tr/yayinlar/92938-karagoz-oyunlarindan-kanli-kavakta-agac-motifi-ve-agacla-iliskili-unsurlar}
}