Erzurum Ehram Dokuması Üzerine Deneysel Bir Çalışma

Ehram; kadınların örtünme ya da soğuktan korunma amacıyla, dış

giyimde kullanılan bir giysi türüdür. Yünün koyundan kırkılması,

üzerindeki kirlerinden arındırılarak temizlenmesi, sererek

kurutulması ve teşi ile eğrilmesi sonucunda ehram iplikleri

hazırlanmakta ve ahşap mekikli el dokuma tezgâhında

dokunmaktadır. Ehramın renkleri; bej (halk dilinde sütlü kahve

rengi), beyaz, mor, siyah gibi koyunun doğal renklerinden

oluşmaktadır. Ehram dokumasında kullanılan birçok nakış-motif

çeşidi vardır. Dokuma esnasında ehrama yapılan bu motifler;

ceviz kanadı, reyhan dalı, hanımeli, çift pirinç, antika, yıldızın

oynayışı, mercimek, hanımgöbeği, pirinç deni, kelleli-kellesiz

uçan kuş, perçem tarağı, çift kartlar, elmas küpe, ceylan boynuzu

motifleridir. Ancak araştırma kapsamında literatüre girmemiş,

bilindik olmayan ve yöresel halk tarafından kullanılan “makarna,

merdin küpesi” gibi başka motif uygulamaları da bulunmaktadır.

Çalışma; Erzurum’da görülen ehram dokumacılığının

araştırılarak, elde edilen bulgular ışığında geleneksel kullanım

şekline farklı bir bakış açısı getirilmesi amacıyla yapılmıştır.

Uygulamalı araştırma yönteminin kullanıldığı bu çalışmada;

araştırmanın deneysel tasarımlarında kullanılmak üzere bir ehram

dokunmuş ve dokuması yapılmış bu ehram üzerinden model ve

kalıp önerileri geliştirilmiştir. Sürdürülebilirlik teması altında

hazırlanan 3 adet deneysel giysi tasarımı; tasarım kartı, artistik

çizim ve kalıp önerileri ile birlikte okuyucuya sunulmuştur.

Anahtar kelimeler: Ehram, Erzurum, Motif, Deneysel Tasarım,

Özgün Giysi Tasarımı