Türk Tiyatrosunda “Yanlış Batılılaşma” Eleştirisi: Cemal Reşit Rey’in Lüküs Hayat Kabaresi
Özet
Türk tiyatrosunun gelişimi, Osmanlı İmparatorluğu’nun çöküş döneminden Cumhuriyet döneminin başlangıcına
kadar olan süreçte, Batı etkisi altında önemli değişimlere tanıklık etmiştir. Bu süreç, sadece sanatsal anlamda
yeni formların ve tarzların benimsenmesiyle sınırlı kalmamış, aynı zamanda toplumsal, kültürel ve siyasi alanlarda da derin dönüşümlere sebep olmuştur. Batılılaşma ise, bu dönemde Türk toplumunun temel yapılarını ve
değerlerini sorgulamasına ve değiştirmesine neden olmuştur.
Bu çalışma, Türk tiyatrosunun batılılaşma sürecindeki yanlış anlaşılmaları ve eleştirilerini irdelemeyi amaçlamaktadır. Metni, Ekrem Reşit Rey’e ait “Lüküs Hayat” kabaresi, bu bağlamda önemli bir örnektir. Kabare, İstanbul’un zengin ve fakir kesimlerinin çatışmalarını, modernleşme çabalarını ve batılılaşma sürecindeki çelişkileri
alaycı bir üslupla ele almıştır. Rey, eserinde toplumun batılılaşma sürecine ilişkin çeşitli yanlış algılamalarını ve
çarpıklıklarını mizahi bir dille işlemiştir. “Lüküs Hayat” kabaresi, batılılaşma sürecindeki yanlış anlaşılmaları ele
alırken, aynı zamanda Türk toplumunun modernleşme çabalarını ve bu çabaların getirdiği çelişkileri de ortaya
koymaktadır. Karakterlerin mizahi betimlemeleri, olayların komik gelişimi ve mizahi dil kullanımı, kabarenin batılılaşma eleştirisiyle güçlü bir şekilde örtüşmektedir. Bu bildirinin amacı, “Lüküs Hayat” kabaresinin batılılaşma
sürecine yönelik eleştirisi ve mizahi ironisinin detaylı bir şekilde incelenmesidir. Kabaredeki karakterlerin ve
olayların, batılılaşmanın Türk toplumundaki yanlış algılamalarını nasıl yansıttığı ve EkremReşit Rey’in bu eleştirileri nasıl mizahi bir dille işlediği üzerinde durulacaktır. Ayrıca, kabarenin dönemin toplumsal ve kültürel bağlamında nasıl bir yere sahip olduğu ve Türk tiyatrosunun batılılaşma sürecine olan katkıları da ele alınacaktır.
Atıf için künye
Göğebakan, E. (2024). Türk Tiyatrosunda “Yanlış Batılılaşma” Eleştirisi: Cemal Reşit Rey’in Lüküs Hayat Kabaresi. SANATIN RITMI 2024 KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ GÜZEL SANATLAR FAKÜLTESİ III. ULUSLARARASI SANAT SEMPOZYUMU, Kocaeli (ss. 640–653).
BibTeX
@inproceedings{gogebakan2024-90692,
author = {Göğebakan, Erdoğan},
title = {Türk Tiyatrosunda “Yanlış Batılılaşma” Eleştirisi: Cemal Reşit Rey’in Lüküs Hayat Kabaresi},
booktitle = {SANATIN RITMI 2024 KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ GÜZEL SANATLAR FAKÜLTESİ III. ULUSLARARASI SANAT SEMPOZYUMU},
address = {Kocaeli},
year = {2024},
pages = {640--653},
url = {https://akademik.atauni.edu.tr/yayinlar/90692-turk-tiyatrosunda-yanlis-batililasma-elestirisi-cemal-resit-reyin-lukus-hayat}
}