Erken Çocukluk Dönemi Tiyatrosu Üzerinde Kültür Endüstrisi Etkisi

Frankfurt Okulu’nun eleştirel yöntemi bağlamında, özellikle Adorno ve Horkheimer’in “Kültür

Endüstrisi” kavramına dayanarak, okul öncesi tiyatrosunun güncel sorunları olduğu birçok kuramcı

tarafından düşünülmektedir. “Erken Çocukluk Dönemi” kavramı, 0-6 yaş grubuna özgü çocuk

tiyatrosunu tanımlamaktadır. Bu yaş grubu çocuklarının pedagoji ve estetik algıları farklıdır. Kültür

Endüstrisi’nin topluma ve erken çocukluk dönemi çocuklarına da dayattığı ‘standartlaşma’ eğilimi hem

eğitim hem de sosyal hayat bağlamında göz ardı edilmemesi gereken önemli bir süreçtir.

Erken çocukluk dönemi için yapılan tiyatro çalışmalarının her geçen gün birbirleriyle benzeştiği ve

ticarileştiği gözlemlenmektedir. Kültürü bir endüstri olarak tanımlayan sistematik düşüncenin tiyatro

oyunlarını biçimlemesi, özgün yaratıcılıktan ve yorumlamaktan yoksun çocuklar tasarlama ihtimalinin

oldukça mümkün ve çok tehlikeli yapmaktadır. Ticari kaygı güdülmesi, eserlerin pedagojik değerden

yoksun olmasına sebep olmaktadır. Çocuk seyircileri kültürel bir özne olmaktan çıkarıp tüketici

konumuna indirgemek gelecekteki toplumsal yapımızın daha büyük sorunlarla karşılaşacağı

düşünülebilir.

Kültür Endüstrisinin, bu alanda yarattığı tahakkümü, sistemin kendine uygun makbul vatandaş inşa

etmesinin ilk adımlarından biri olduğu düşünülebilir. Yeterli kültürel derinlikten yoksun, estetik bilgisi,

eleştirel bakışı, yorumlama ve düşünsel dünyası eksik bireylerin yetiştirilmesi insanlık adına çok

tehlikelidir. Ancak onu daha kolay güdüleyeceğini ve yöneteceğini düşünen sistematik iktidar kavramı

için verimli bir alandır. Tüm bu etkenlere rağmen eleştirel kuramlar çerçevesinde özgün erken çocukluk

dönemi tiyatrosunun yeniden oluşması ve alternatif tiyatro anlayışlarının güçlenmesi mümkündür.