Hitit Müziği Dizileri ile Türk Müziği Dizilerinin 'Aralık' Esasına Göre Karşılaştırmalı Analizi
Özet
Bu çalışmada, Anadolu coğrafyasında M.Ö. 1650-1190 yıları arasında varlık göstermiş Hitit uygarlığı hakkında
günümüze ulaşmış kaynaklardan tespit edilmiş Hitit müziği dizileri ile Türk Makam müziğinde kullanılan dizilerin
karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Araştırmada aşamalı olarak; betimsel araştırma yöntemi, belgesel tarama modeli kullanılmıştır. Her iki müzik
türünün dizilerinin karşılaştırılmasında, özgün yapıyı belirleyici ve ayırt edici kıldığından ‘aralık’ kavramına
odaklanılmıştır. Hitit müziği dizileri çalgı ile seslendirilerek o dizi içerisindeki melodik işleyişin kulakta bıraktığı
makam hissi ve makam etkisi konunun uzmanı kişilerin görüşü de alınarak değerlendirilmiştir. Türk Makam
müziğinde kullanılan diziler ile Hitit müziği dizilerinin karşılaştırılmalı sistemsel analizi yoluyla benzer ve farklı
yönleri ortaya konulmaya çalışılmıştır
Elde edilen bulgulara göre toplamda yedi (7) Hitit dizisi tespit edilmiştir. Bu diziler inici çıkıcı şekillerine göre
Türk müziği dizileri ile karşılaştırılmıştır. Hitit dizilerinin bazılarının inici halleri ile çıkıcı hallerinin Türk müziğinde
farklı makam dizilerine karşılık geldiği görülmüştür. Tespit edilen makamların “Kürdi, Muhayyer Kürdi, Buselik,
Çargâh ve Segâh” makam dizileri ile benzer olduğu sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Hitit Müzik Dizileri, Türk Müziği, Makam, Dizi.
Atıf için künye
Pelikoğlu, M. C. (2024). Hitit Müziği Dizileri ile Türk Müziği Dizilerinin 'Aralık' Esasına Göre Karşılaştırmalı Analizi. İnönü Kültür ve Sanat Dergisi, 9(2), 131–144. https://doi.org/10.22252/ijca.1389800
BibTeX
@article{pelikoglu2024-87107,
author = {Pelikoğlu, Mehmet Can},
title = {Hitit Müziği Dizileri ile Türk Müziği Dizilerinin 'Aralık' Esasına Göre Karşılaştırmalı Analizi},
journal = {İnönü Kültür ve Sanat Dergisi},
year = {2024},
volume = {9},
number = {2},
pages = {131--144},
issn = {2458-7915},
doi = {10.22252/ijca.1389800},
url = {https://akademik.atauni.edu.tr/yayinlar/87107-hitit-muzigi-dizileri-ile-turk-muzigi-dizilerinin-aralik-esasina-gore}
}