LHAN KOMAN

İLHAN KOMAN

Mustafa BULAT1

Mehmet ŞAHİNKAYA2

ÖZET

XIX. Yüzyılın sonları XX. Yüzyılın başlarında ortaya çıkan hızlı teknolojik

gelişmeler, savaşların ortaya çıkardığı yıkımlar, sanat ve düşünce alanlarını

etkilemiş yeni estetiksel arayışların ortaya çıkmasına zemin hazırlamıştır (Bulat,

S., Bulat, M., Aydın, B., 2014;106). Bu dönemde sanat tartışmaları yoğunlaşmış

sanatın toplumsal yönü, sanatın işlevselliği sorgulanmaya başlanmıştır. İmparatorlukların parçalanması, krallıkların yok olması ve yerlerini yeni oluşumlara

bırakmaları, sanat alanında da geleneksel kalıpların kırılarak yeni ve farklı tarz

arayışları olarak değerlendirebileceğimiz modern sanat anlayışı egemen olmaya

başlamıştır (Bulat,S., Bulat, M., Aydın, B., 2014;106).

“Sanat iletişimsel bir olgudur, bir çağın kodlarını, sembollerini ve geleneklerini

fiziksel hale getiren bir işaretler sistemidir” (Şengünalp, 2021: 5152). Bu

bağlamda, yakın geçmişimizin hem geleneksel hem de evrensel nitelik taşıyan

sanatçılardan birisi de İlhan Koman olmuştur. Sanat hayatı boyunca, insanı,

doğayı, mimariyi, matematiği, geometriyi ve fizik olgularını irdelemiş, güncel

teknoloji ile harmanlayarak üretim süreci içerisine giren özgün bir sanatçıdır.

Kullandığı malzemeler ve bu malzemelere uyguladığı radikal yaklaşımlar, sanatçının biçim ve anlatım zenginliğinin birer göstergesidir.

Haklı olarak Türk da Vinci’si ünvanıyla anılan İlhan Koman dahiyane bir biçimde

bilimle sanatı bir araya getirmiş sanatın formülüze edilebilirliğini ortaya koymuştur. 1921 yılında Edirne’de doğan Koman, 1950’li yıllarda bir kırılma

yaşayarak Stockholm’e yerleşmiş ve kafasındaki asıl sanat problemlerini orada

ortaya koymuş ve kendisini var etmiştir. Yaşadığı gemiyi Türkiye’den gelen pek

çok sığınmacı aydına ve kendisine yuva eden Koman nerede ne şekilde üretirse

üretsin o Türk sanatının dahisi ve en önemli isimlerinden birisidir. Pek çok sanatçıda olduğu gibi Koman’da kendisini Türkiye sınırları dışında var etmiş ve Türk

sanatına hizmet etmiştir. Eserleri dünyanın pek çok yerinde sergilenen İlhan komanın matematik ve geometriyle buluşturduğu heykelleri formülüze edilebilir

niteliği ile hala hayata geçirilebilirdir. Bu onun eserlerinin bilimle muhteşem

buluşmasından kaynaklanır.