Sözün Yazılı ve Resimli Hali: Kitaplar

Kayabekir, Tülay

Kitapta Bölüm Ulusal 2019

Sözün Yazılı ve Resimli Hali: Kitaplar

Tülay Kayabekir

Uygarlık Tarihinde Sanat ve Tasarım ss. 191–203 · 2019

Özet

SÖZÜN YAZILI VE RESİMLİ HALİ: KİTAPLAR

Tülay KAYABEKİR

Özet

Kitap sadece sözün yazıya aktarılmış hali değildir. Binlerce yıllık tarihi boyunca kutsal

bir anlam taşıyan zengin ve karmaşık bir varlıktır. İnsanlığın elle tutulur gözle görülür en

önemli bilgi kaynağıdır. Bu kaynak, bilginin aktarılma ihtiyacı sonucunda gelişmiştir. İnsanın tüm yapıp e iklerinin tarihidir. Dolayısıyla insanlığın var olma ve yaşamda kalma çabası

bilginin aktarılmasını zorunlu kılmıştır. Tarihin yazılmaya başlamadığı zamanlarda sözlerle

anlatılan kutsal bilgiler resimlerle desteklenmiş ve aslında günümüzde elimize kolayca ula-

şan kitapların temel yapısını oluşturmuştur. Din kurumlarının etkisiyle gelişen yazı yazma ve

resimleme geleneĞinin en dikkat çekici dönemi olan Ortaçağda geçmişten alınan örnekler ve

gelenekle yeni örnekler ve gelenekler yaratma sürecinin önemli adımları atılmıştır. Neredeyse aynı zaman dilimine denk gelen bu süreçte her kültür kendi inanış ve anlatılarını benzer

yazı ve resim stilleriyle ölümsüzleştirmiştir. Bu süreçte Avrupa coğrafyasında, kilise ve ma-

nastırlarda oluşturulan birimler etkilendikleri kültürü, kitaplardaki yazı, resim ve süsleme-

lere yansıtarak kendi stillerini oluşturmuştur. Aynı şekilde diğer coğrafyalarda da gelişen

din ve kültürel zenginliklerin kitap sayfalarına kendi geleneklerini yansıttığı eserler olarak

günümüze kadar gelmiştir. Dini içerikli kitaplar Avrupa’da resimlemeler ve yazıyla mükemmelliğe ulaşırken, Doğuda yazının ihtişamı süslemelerin eşsizliğiyle sonsuza kadar etkileyici

eserlere dönüşmüştür. Çünkü her iki kültürde de kutsal olan sözün aktarımında mesajın doğru olarak aktarılması söz konusudur. Bu nedenle nesnelerin aynılığından çok amaca yönelik uygulamalar önem kazanarak ya sadeleşmiş ya da stilize edilerek kendi ifade biçimlerini

oluşturmuştur. Bu nedenle her kültürün yazıyı dolayısıyla kitabı algılayışını belirleyen süreç

sanatı oluşturan nedenlerle ilişkilidir. Günümüzde tüm bu süreci yazılı ve resimli olarak bu

kitaplardan izleyebilmekteyiz. Bu anlamda çalışmanın konusu, içinde bulunduğumuz çağı

yaratan süreçlerin bir ürünü olan kitabın Ortaçağdan itibaren gelişimini görsel örneklerle

gözden geçirerek bu alanı sanata dönüştüren uygulamaları incelemektir.

Anahtar Kelimeler: Yazı, Resim, Kitap.

Atıf için künye

Kayabekir, T. (2019). Sözün Yazılı ve Resimli Hali: Kitaplar. ADNAN TEPECİK (Ed.), Uygarlık Tarihinde Sanat ve Tasarım (ss. 191–203). Detay Yayıncılık.

BibTeX

@incollection{kayabekir2019-84498,
  author = {Kayabekir, Tülay},
  title = {Sözün Yazılı ve Resimli Hali: Kitaplar},
  booktitle = {Uygarlık Tarihinde Sanat ve Tasarım},
  editor = {ADNAN TEPECİK},
  publisher = {Detay Yayıncılık},
  year = {2019},
  pages = {191--203},
  isbn = {9786057980403},
  url = {https://akademik.atauni.edu.tr/yayinlar/84498-sozun-yazili-ve-resimli-hali-kitaplar}
}