Kinazolinlerin Dibromizosiyanürik Asit (DBCA) ile Regioselektif Yükseltgenmesi ve Bromlanması
Özet
Kinazolinlerin Dibromizosiyanürik Asit (DBCA) ile
Regioselektif Yükseltgenmesi ve Bromlanması
Fuat Aslan1
, Ziya Dağalan2
, Merve Kalemli1
, Sefa Uçar1
1
Atatürk Üniversitesi Fen Fakültesi Kimya Bölümü, Erzurum-Türkiye 2
Atatürk Üniversitesi Hınıs Meslek Yüksekokulu Eczane Hizmetleri Bölümü, Erzurum-Türkiye
Bromlama reaksiyonları, organik sentezde yaygın olarak kullanılan temel dönüşümler arasında yer almaktadır.
Geleneksel olarak moleküler brom tercih edilse de, bu reaktifin toksik ve korozif özellikleri daha güvenli ve
pratik alternatiflerin geliştirilmesini gerekli kılmıştır. Dibromizosiyanürik asit (DBCA), kararlı yapısı, kolay
taşınabilirliği ve güçlü bromlama kapasitesi sayesinde hem bromlama hem de yükseltgenme reaksiyonlarında
etkili bir katı brom kaynağı olarak dikkat çekmektedir [1]. Kinazolin türevleri, biyolojik aktiviteleri ve farmasötik
uygulamaları nedeniyle heterohalkalı bileşikler içerisinde önemli bir yere sahiptir. Özellikle bromlu kinazolin
türevleri, ilaç kimyası ve metal katalizli çapraz kenetlenme reaksiyonlarında değerli sentetik ara ürünler
olarak kullanılmaktadır. Bu nedenle, kinazolinlerin seçici biçimde bromlanmasına yönelik yeni yöntemlerin
geliştirilmesi güncel araştırma alanlarından biridir. Bu çalışmada, kinazolinlerin DBCA kullanılarak
regioselektif yükseltgenme ve bromlanma reaksiyonları araştırıldı. DBCA’nın aynı anda hem brom kaynağı
hem de oksidasyon ajanı olarak görev yapmasıyla, kontrollü reaksiyon koşulları altında mono-bromlanmış
mono-oksitlenmiş kinazolinler, mono-bromlanmış aromatlaşmış kinazolinler ve di-bromlanmış aromatlaşmış
kinazolinler seçici olarak elde edildi. Geliştirilen yöntemin seçiciliğinin yüksek oluşu ve elde edilen bromlu
kinazolinlerin yüksek uygulama potansiyeli taşıması çalışmayı oldukça değerli kılmaktadır.
Teşekkür: Bu çalışma, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) tarafından desteklenmiştir
(proje no: 124Z900). Desteklerinden dolayı TÜBİTAK’a teşekkür ederiz.
Kaynak
[1] Day, D. P., & Alsenani, N. I. 2020, “Dibromoisocyanuric Acid: Applications in Brominations and Oxidation Processes for
the Synthesis of High Value Compounds”, Asian Journal of Organic Chemistry, 9(8), 1162-1171.
Anahtar Kelimeler: Kinazolin, Dibromizosiyanürik asit, Bromlama, Yükseltgenme, 13-Diazanaftalin.
Atıf için künye
Aslan, F., Dağalan, Z., Kalemli, M., & Uçar, S. (2026). Kinazolinlerin Dibromizosiyanürik Asit (DBCA) ile Regioselektif Yükseltgenmesi ve Bromlanması. 37. Ulusal Kimya Kongresi, Erzurum (ss. 487).
BibTeX
@inproceedings{aslan2026-78322,
author = {Aslan, Fuat and Dağalan, Ziya and Kalemli, Merve and Uçar, Sefa},
title = {Kinazolinlerin Dibromizosiyanürik Asit (DBCA) ile Regioselektif Yükseltgenmesi ve Bromlanması},
booktitle = {37. Ulusal Kimya Kongresi},
address = {Erzurum},
year = {2026},
pages = {487},
url = {https://akademik.atauni.edu.tr/yayinlar/78322-kinazolinlerin-dibromizosiyanurik-asit-dbca-ile-regioselektif-yukseltgenmesi-ve}
}