Atatürk Üniversitesi Atatürk Üniversitesi
Ara
Yayınlara dön
Makale Tam Makale Ulusal 2025

Potansiyel İlave Cisimlere Sahip Çift Yıldız Sistemi UZ Lyr ve Z Dra'nın Dinamik Kararlılık Analizi

Hüseyin Er, Muhammet Emir Kenger, Aykut Özdönmez, MURAT TEKKEŞİNOĞLU

Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi (Online) Cilt 8 · Sayı 4 · ss. 1711–1726 · 16.09.2025
DOI ile aç

Özet

Bu çalışmada, REBOUND paketi ile N-cisim simülasyonları kullanarak UZ Lyr ve Z Dra sistemlerinin yörünge kararlılığı araştırılmıştır. Özellikle, Mean Exponential Growth Factor of Nearby Orbits (MEGNO) ve Wisdom-Holman Symplectic Integrator (WHFast) kullanılarak, ilave gezegensel cisimlere ev sahipliği yapabilecek bu çift yıldız sistemlerinin dinamik kararlılığı analiz edilmiştir. UZ Lyr için elde edilen sonuçlar, sistemin yaklaşık 104 yıl sonra dinamik olarak kararsız hale geldiğini ve MEGNO kararlılık haritasının gösterdiği gibi kaotik bir davranışa girdiğini göstermektedir. Ancak daha kısa zaman ölçeklerinde sistem yarı-kararlı görünmektedir. Sonuçlar, kısa vadeli simülasyonlara dayanarak uzun vadeli yörünge kararlılığını tahmin etmenin doğasında var olan zorlukları ortaya koymaktadır. Benzer şekilde, Z Dra sistemi için, önceki çalışmalarda önerilen dört model incelenmiştir. Simülasyonlarımız, tek ışık zaman etkisi (LTT) içeren modellerin kararlı kaldığı, iki LTT'li modellerin ise hem WHFast hem de MEGNO analizlerinde kısa zaman ölçeklerinde belirgin bir kararsızlık sergilediğini göstermektedir. Sonuçlar, ilave cisimlerin gözlemlenen zamanlama değişimlerine daha iyi bir ampirik uyum sağlayabileceğini, ancak bu tür konfigürasyonların genellikle dinamik olarak kararsız olduğunu göstermektedir. Bu çalışma, ikili sistemlerde ek cisimlerin potansiyel varlığını değerlendirirken uzun vadeli dinamik analizin önemini vurgulamaktadır.

Atıf için künye

Er, H., Kenger, M. E., Özdönmez, A., & TEKKEŞİNOĞLU, M. (2025). Potansiyel İlave Cisimlere Sahip Çift Yıldız Sistemi UZ Lyr ve Z Dra'nın Dinamik Kararlılık Analizi. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi (Online), 8(4), 1711–1726. https://doi.org/10.47495/okufbed.1598674

BibTeX
@article{er2025-78010,
  author = {Er, Hüseyin and Kenger, Muhammet Emir and Özdönmez, Aykut and TEKKEŞİNOĞLU, MURAT},
  title = {Potansiyel İlave Cisimlere Sahip Çift Yıldız Sistemi UZ Lyr ve Z Dra'nın Dinamik Kararlılık Analizi},
  journal = {Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi (Online)},
  year = {2025},
  volume = {8},
  number = {4},
  pages = {1711--1726},
  issn = {2687-3729},
  doi = {10.47495/okufbed.1598674},
  url = {https://akademik.atauni.edu.tr/yayinlar/78010-potansiyel-ilave-cisimlere-sahip-cift-yildiz-sistemi-uz-lyr-ve-z-dranin-dinamik}
}