Mavi Haşhaş Ekstrelerinin Antioksidan Kapasitelerinin ve Bazı Metabolik Enzimler Üzerine Etkilerinin Araştırılması ve Fitokimyasal İçeriğinin LCMS/MS Kromatografisi Tekniği ile Aydınlatılması

Haşhaş olarak bilinen Papaver somniferum’un anavatanı Doğu Akdeniz’dir ve

Gelincikgiller familyasından Papaver cinsi çiçekli bir bitkidir[1,2]. Orta çağdan beri, yüksek

alkaloit içeriği sayesinde tıpta ağrı kesici, kas gevşetici ve öksürük dindirici olarak kullanılan

haşhaş, protein, esansiyel yağ asitleri, vitamin ve mineral açısından zengin olmasından dolayı

besin değeri yüksek bir gıda takviyesi olarak da kullanılmaktadır [1,2]. Son yıllarda, çeşitli

haşhaş türleri sahip oldukları antimikrobiyal, antiparazitik, antioksidan, antimutajenik,

antidiyabetik ve antikarsinojenik gibi biyolojik aktiviteleri sayesinde büyük ilgi görmektedir

[1-4]. Bu biyolojik etkilerinden sorumlu olan bileşenler benzilizokinolinler, alkaloitler,

triaçilgriseroller, tokoller ve flavanoitler gibi metabolik bileşenlerdir [1–3].

Bu çalışmada, mavi haşhaş tohumunun fitokimyasal bileşen içeriği LC-MS/MS

kromatografisi tekniği aydınlatılması ve biyolojik aktivitesinin araştırılması amaçlandı. Bu

doğrultuda, ticari olarak satın alınan mavi haşhaş tohumundan etanol ve su ekstreleri hazırlandı.

Elde edilen ekstrelerin total fenolik ve flavonoit içeriği sırasıyla Folin-Ciocalteu ve Al(NO3)

reaktifleri ile tayin edildi. Ayrıca sekonder metabolit içerikleri LC-MS/MS kromatografisi ile

belirlendi [5]. Antioksidan kapasiteleri ise CUPRAC ve FRAP indirgeme yöntemleriyle ve

DPPH ve ABTS radikal giderme yöntemleri ile belirlendi [6]. Ayrıca, mavi haşhaş ekstrelerinin

karbonik anhidraz I ve II, asetilkolinesteraz, bütirilkolinesteraz ve α-amilaz gibi bazı metabolik

enzimler üzerine inhibisyon etkileri de araştırıldı [5].