Klasik Arap Şiiri Işığında Abbâsî Sarayında Av Partilerinin Siyasi ve Sembolik Rolü

Avcılık, insanlık tarihinin en kadim faaliyetlerinden biri olarak, zamanla hayattakalma mücadelesinden iktidar sembolizmine evrilen çok katmanlı bir kültürel fenomenhaline gelmiştir. Bu çalışma, Abbâsî Hilafeti döneminde (750-1258) av partilerinin devletsiyasetindeki rolünü ve bu pratiklerin klasik Arap şiirine yansımasını incelemektedir.Araştırma, birincil tarih kaynakları ve şiir divanlarının karşılaştırmalı analizi yöntemiylegerçekleştirilmiştir. Cahiliye döneminde kaside içerisinde tasvir unsuru olarak yer alanav betimlemeleri, İslam fetihleri sonrasında Fars, Türk ve Bizans kültürleriyle etkileşimneticesinde teknik ve estetik açıdan zenginleşmiştir. Emevîler döneminde başlayankurumsallaşma süreci, Abbâsîler döneminde doruk noktasına ulaşmış; avcılık, bir devletseremonisi, askeri talim aracı ve iktidar gösterisi olarak çok işlevli bir rol üstlenmiştir. Busüreçte “tardiyyât” adıyla anılan av şiirleri, müstakil bir edebî tür olarak gelişmiş ve EbûNüvâs, el-Buhturî ve el-Mütenebbî gibi şairlerin eserleriyle olgunlaşmıştır.Çalışma, av partilerinin salt bir aristokratik eğlence olmadığını; aksine devletadamlarının askeri becerilerini geliştirme, tebaa üzerinde otorite tesis etme, diplomatikilişkileri güçlendirme ve siyasi meşruiyet inşa etme araçları olduğunu ortaya koymaktadır. Halifeler ve saray erkânının av hayvanlarına (özellikle şahin, doğan, çitave aslan) yüklediği sembolik anlamlar, iktidar söyleminin görsel ve performatif bir diledönüşmesini sağlamıştır. Tardiyyât şiirleri ise bu iktidar dilinin edebi yansıması olarakbelgesel nitelikte bir işlev görmüştür.