Atatürk Üniversitesi Atatürk Üniversitesi
Ara
Yayınlara dön
Bildiri Uluslararası 2022

EVANGELİNOS MİSAİLİDİS’İN TEMAŞA-İ DÜNYA VE CEFAKÂR Ü CEFAKEŞ ADLI ROMANINDA TÜRK ATASÖZLERİ VE EĞİTİM DEĞERİ

Gülhan Atnur

XVII. Büyük Türk Dili Kurultayı Ankara · 25.09.2022–28.09.2022 · 25.09.2022

Özet

EVANGELİNOS

MİSAİLİDİS’İN TEMAŞA-İ DÜNYA VE CEFAKÂR Ü CEFAKEŞ ADLI ROMANINDA TÜRK ATASÖZLERİ

VE EĞİTİM DEĞERİ<o:p></o:p>

Karamanlı Türklerinden Evangelinos

Misailidis’in Karamanlı Türkçesi ve Osmanlı Türkçesi ile kaleme aldığı ve 1872’de

Rumca harflerle yayımladığı Temaşa-i Dünya ve Cefakâr ü Cefakeş, ilk Türk

romanlarından biri olma özelliğini taşımaktadır. Eser daha sonra Latin

harflerine Seyreyle Dünyayı adıyla aktarılmıştır. Romanın kahramanı Aleko

Favini annesi Rum, babası Fransız bir Osmanlı vatandaşıdır. Eserde Favini’nin maceralarla

dolu hayatı kendi ağzından anlatılırken dönemin Rum, Türk vb. milletlerinin

kültürlerine de geniş yer verilir. Kültürel özellikler açısından en çok ön

plana çıkan Türk halk kültürüdür. Geçiş merasimleri, giyim-kuşam, halk hekimliği

ve baytarlığı, halk eğlenceleri, halk edebiyatı gibi birçok unsur eserde yer

bulmuştur. Mesela Tayyarzade Hikâyesinin bir varyantı, Aleko Favini’nin

başından geçmiş bir olay olarak anlatılmıştır. <o:p></o:p>

Romanda gençlerin nasıl eğitilmeleri

gerektiği üzerine de sık sık yorumlar yapılmaktadır. Bu sebeple yoğun olarak

Türk deyim ve atasözlerine yer verilmiştir. Roman adeta bir deyim ve atalarsözü

hazinesidir. Eşek eşeği ödünç kaşır; beni sokmayan yılan bin yaşasın; hımhım

ile burunsuz biri birinden uygunsuz; kovma muhanneti yarar edersin; işin yok ise

şahit, paran yok ise kefil ol; Karamanın koyunu sonra çıkar oyunu; tilkinin

otuz iki faslı vardır, cümlesi tavuk üstüne ve ayının da yetmiş iki tane faslı

vardır topu da alıç ile armut üstüne gibi atasözleri bunlardan bazılarıdır.<o:p></o:p>

Bu bildiride Evangelinos Misailidis’in

eserindeki atasözleri tespit edilecek, atasözlerinin eğitim değeri hakkında

bilgi verilecektir. <o:p></o:p>

Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları

  • SKA 3: Sağlıklı Bireyler
  • SKA 16: Barış, Adalet ve Güçlü Kurumlar

Atıf için künye

Atnur, G. (2022). EVANGELİNOS MİSAİLİDİS’İN TEMAŞA-İ DÜNYA VE CEFAKÂR Ü CEFAKEŞ ADLI ROMANINDA TÜRK ATASÖZLERİ VE EĞİTİM DEĞERİ. XVII. Büyük Türk Dili Kurultayı, Ankara.

BibTeX
@inproceedings{atnur2022-44490,
  author = {Atnur, Gülhan},
  title = {EVANGELİNOS MİSAİLİDİS’İN TEMAŞA-İ DÜNYA VE CEFAKÂR Ü CEFAKEŞ ADLI ROMANINDA TÜRK ATASÖZLERİ VE EĞİTİM DEĞERİ},
  booktitle = {XVII. Büyük Türk Dili Kurultayı},
  address = {Ankara},
  year = {2022},
  url = {https://akademik.atauni.edu.tr/yayinlar/44490-evangelinos-misailidisin-temasa-i-dunya-ve-cefakar-u-cefakes-adli-romaninda-turk}
}