Rusça söz diziminde sözcük ve sözcük grupları

Rusça söz diziminde sözcük ve sözcük grupları

Hadi BAK

Dr. Öğr. Üyesi, Atatürk Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Rus Dili ve Edebiyatı Bölümü, Türkçe

Öz

Sözdizimin örgün araçları veya örgün sözdizimsel göstergeleri farklı dil araçlarıdır. Dilbilgisel semantik olarak

ve iletişim araçları gibi farklı açılardan sözdizimsel anlamları ifade etmektedirler. Bu dil araçlarını farklı

temellerde sınıflandırmak mümkündür. İlk olarak ünlü Rus Dilbilimci A.M. Peşkovskiy, örgün göstergeleri

ayırmış ve dört ayrı türe göre betimlemiş olmakta olup ve bu dört türü şöyle sıralamaktadır: kelime şekli,

yardımcı kelimeler, kelime düzeni ve tonlama. Peşkovskiy’nin yapmış olduğu bu sınıflandırmasından başka

ayrıca farklı bir sınıflandırma daha bulunmaktadır. Bahsedilen bu farklı sınıflandırmaya göre ise; sözdizimsel

bütün örgün araçların dil ile olan ilişkisine göre ayrımı yapılabilmektedir, özellikle de sözdizimine olan

bağlantılarına göre ayrılabilirler. Peşkovskiy’ nin yapmış olduğu betimleme, kelime şekilleri ve basit türememiş

edatları temel alırken, diğer sınıflandırma ise diğer geriye kalan bütün göstergeleri, yardımcı kelimeleri,

morfolojik ve sözdizimsel acıdan geniş bir şekilde ele almaktadır. Ayrıca kelime düzeni ve tonlamayı en temel

iki unsur olarak detaylı bir incelemeye tabi tutulmuştur. Sözcük ve sözcük gruplarını; kelimelerin morfolojik

şekilleri, basit türetilmemiş edatlar, türemiş edatlar, iki ya da daha çok eşgörevli sözcük, ilgeçler, edatlar,

yardımcı işlevde zamirler, ara - kip sözcükler, kelime dizini, ton (tonlama) gibi alt başlıklar halinde incelemek

mümkündür. Fakat biz bu çalışmamızda kelime dizini üzerinde değerlendirme yapacağız.

Anahtar Kelimeler: Rusça; Sözdizimi; Kelime dizini; Sözcük