Atatürk Üniversitesi Atatürk Üniversitesi
Ara
Yayınlara dön
Makale Tam Makale Uluslararası 2025

Gergedanlaşan Dünyada İnsan Kalmanın Varoluşsal ve Ahlaki Çıkmazları Üzerine

Filiz Bayoğlu Kına

BEYTULHIKME-AN INTERNATIONAL JOURNAL OF PHILOSOPHY Cilt 15 · Sayı 1 · ss. 163–184 · 28.03.2025
DOI ile aç

Özet

Absürd tiyatronun en önemli temsilcilerinden olan Eugene Ionesco, oyunlarında insanlar arasındaki iletişimsizliği ve dünyanın saçmalığını ön plana çıkarır. İlahiyat ve felsefenin, kendi varlık nedenini açıklayamadığını ve yaşama bir anlam vermek gerektiği konusunda kendisini ikna edemediğini söyleyerek kurgudaki hakikatin gündelik gerçeklikten daha anlamlı olduğunu savunur. Çalışmamız için onun Gergedanlar adlı oyunu seçilerek, eserdeki gergedanlaşma hastalığı ile günümüz insanının dönüştüğü yaratıkvari durum arasındaki benzerliğe yer verilmiş; insan kalmanın, daha doğrusu insanlaşmanın zorluğu ve zorunluluğuna dikkat çekilmiştir. Ayrıca fanatizmin nasıl yavaş yavaş derinleştiğine, nasıl herkesin rızasıyla diktatörlüklerin oluştuğuna, nasıl insanların kendilerini ileride ezecek olan rejimlerin kurulmasına katkıda bulunduklarına dikkat çeken varoluşsal bir sorgulama yapılmıştır. Çözüm olarak insani farkındalığa ve bu farkındalığa sahip varoluşsal eylem gücüne işaret edilmiştir. ‘Ben yapmasam, elbet bir yapan çıkar; benim yapmadığımı başkaları yapar’ demek yerine gerçekliğin sadece eylem içinde, iş içinde olduğuna dikkat çekilmiştir. Çünkü insan; yaşamından, eylemlerinin toplamından ibarettir.

Atıf için künye

Bayoğlu Kına, F. (2025). Gergedanlaşan Dünyada İnsan Kalmanın Varoluşsal ve Ahlaki Çıkmazları Üzerine. BEYTULHIKME-AN INTERNATIONAL JOURNAL OF PHILOSOPHY, 15(1), 163–184. https://doi.org/10.29228/beytulhikme.80614

BibTeX
@article{bayoglukina2025-38130,
  author = {Bayoğlu Kına, Filiz},
  title = {Gergedanlaşan Dünyada İnsan Kalmanın Varoluşsal ve Ahlaki Çıkmazları Üzerine},
  journal = {BEYTULHIKME-AN INTERNATIONAL JOURNAL OF PHILOSOPHY},
  year = {2025},
  volume = {15},
  number = {1},
  pages = {163--184},
  issn = {1303-8303},
  doi = {10.29228/beytulhikme.80614},
  url = {https://akademik.atauni.edu.tr/yayinlar/38130-gergedanlasan-dunyada-insan-kalmanin-varolussal-ve-ahlaki-cikmazlari-uzerine}
}