Çuvaş Türkçesi ile Türkiye Türkçesinde Ortak Kelimeler

Türkçenin en uzak ve en önemli lehçelerinden birisi olan Çuvaş Türkçesi, bugün Rusya Federasyonu içerisindeki Çuvaş Özerk Cumhuriyetinde (Çuvaşistan) yaşayan Çuvaş Türklerinin konuştuğu dildir. Çuvaşistan dışında Başkurdistan ile Tataristan Cumhuriyetlerinde ve Rusya’nın Saratov, Samara, Ulyansk, Orenburg, Tümen, Tobol bölgelerinde konuşulan Çuvaş Türkçesi, Türk Dilinin iki ana grubundan (“lir” / “şaz”), “lir” grubuna girmektedir ve Türkçe ile Moğolca arasında bir ara form özelliği de göstermektedir.

Türk Dilinin Oğuz, Kıpçak, Karluk veya Sibirya grubu lehçeleriyle Çuvaş Türkçesinin anlaşılabilirlik oranı düşük olduğundan bu lehçelerle aynı kökten gelip gelmediğini kanıtlamak uzun zaman almıştır. Buna rağmen Çuvaş Türkçesi, içinde barındırdığı söz varlığı, ses, şekil ve sözdizimi özellikleri ile Türk Dilinin bir kolu olduğunu bariz bir şekilde hissettirmektedir. Bu duruma bir dayanak oluşturmak adına çalışmamızda Çuvaş Türkçesi ile Türkiye Türkçesi arasındaki ortak kelimeleri inceledik. Türkçenin yazılı metinlerle izlenemeyen tarihî dönemlerinde ana koldan ayrılmış olan Çuvaş Türkçesi, esasında Hun Türkçesinin batı kolundan yani eski Bulgar Türkçesinden doğmuştur ve bünyesinde pek çok arkaik özellikler barındırmaktadır. Makalenin sınırları Türkiye Türkçesi ile Çuvaş Türkçesi arasındaki kelime ortaklığını tespit etmeye yönelik olmasına rağmen yer yer diğer Türk lehçelerinden örnekler de sunularak söz konusu ortaklığın tüm Türk lehçelerine şümul olduğu ortaya konulmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Çuvaş Türkçesi, Türkiye Türkçesi, Ortak Kelimeler, Kelime Ortaklığı.