Birinci Basamak Tanı ve Tedavi Mekanizması Olarak Uyum Bozukluğu ve Güncel Araştırma Eğilimleri
Özet
Uyum bozukluğu, stresli yaşam olaylarına verilen duygusal ve davranışsal tepkilerle karakterize edilen,
genellikle geçici ancak zamanında müdahale edilmezse kronikleşerek depresyon ve anksiyete gibi ciddi
bozukluklara zemin hazırlayabilen ruhsal bozukluktur. Bu bozukluğun teorik temellerinin sınırlı olması, etkili
terapötik müdahalelerin geliştirilmesini engellemiştir. 2018’de ICD-11’de yapılan tanımlama ile uyum
bozukluğunun kavramsal çerçevesi netleşmiş ancak tanısal ölçütler ve kanıta dayalı tedavi protokoller
konusunda araştırma boşlukları devam etmektedir. Uyum bozukluğunun belirtilerinin erken tespiti ve uygun
müdahalenin zamanında uygulanması kritik öneme sahiptir. Son yıllarda yapılan çalışmalar, uyum
bozukluğunun tedavisinde kısa süreli psikolojik müdahalelerin ve basamaklı bakım yaklaşımının ön plana
çıktığını göstermektedir. Buna ek olarak Bilişsel Davranışçı Terapi de uyum bozukluğunu tedavide yaygın
olarak kullanılan diğer bir müdahale uygulamasıdır. Meta-analiz bulguları da hem internet tabanlı hem de
yüz yüze bilişsel davranışçı terapilerin uyum bozukluğu tedavisinde orta düzeyde etkili olduğunu
göstermektedir. Gelecekteki araştırmalarda, çocuk ve ergenler başta olmak üzere farklı yaş gruplarında ve
kültürlerde uyum bozukluğunun nasıl ortaya çıktığını ve tedavi edileceğini inceleyen çalışmalara ihtiyaç
duyulmaktadır. Buna ek olarak uygulamaya dönük geliştirilen terapi protokollerini değerlendiren randomize
kontrollü çalışmaların yapılması da önem arz etmektedir.
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
-
SKA 3: Sağlıklı Bireyler
Atıf için künye
Çimen, F. (2025). Birinci Basamak Tanı ve Tedavi Mekanizması Olarak Uyum Bozukluğu ve Güncel Araştırma Eğilimleri. Uluslararası Psiko-Sosyal Eğitim Araştırmaları Dergisi, 5(9), 319–332. https://doi.org/10.5281/zenodo.18043141
BibTeX
@article{cimen2025-337970,
author = {Çimen, Fatmanur},
title = {Birinci Basamak Tanı ve Tedavi Mekanizması Olarak Uyum Bozukluğu ve Güncel Araştırma Eğilimleri},
journal = {Uluslararası Psiko-Sosyal Eğitim Araştırmaları Dergisi},
year = {2025},
volume = {5},
number = {9},
pages = {319--332},
issn = {2822-4574},
doi = {10.5281/zenodo.18043141},
url = {https://akademik.atauni.edu.tr/yayinlar/337970-birinci-basamak-tani-ve-tedavi-mekanizmasi-olarak-uyum-bozuklugu-ve-guncel}
}