SEXUAL DYSFUNCTION DISORDERS IN WOMEN WITH GYNECOLOGICAL CANCER

ÖZET

Günümüzde kanser halen başlıca ölüm nedenleri arasındadır. Bunun yanında gün geçtikçe erken teşhis ve kanser tedavilerindeki gelişmeler bağlı olarak iyileşme ve hayatta kalım oranları da artmıştır. Kanser, önde gelen ölüm nedeni olmasının yanı sıra, tedavi edilse de tedavi edilmese de hayatta kalanlarda çok sayıda morbiditeye neden olmaktadır. Jinekolojik kanserler, kadınlarda görülen kanserler arasında görülme oranları nedeniyle kadın sağlığı için çok önemlidir. Dünya çapında, kadınlarda teşhis edilen tüm kanserlerin %16,5’ini jinekolojik kanserler temsil etmektedir. Jinekolojik kanserlerin kadınlar için birçok fiziksel ve psikolojik sonuçları bulunmaktadır. Bu sonuçlardan biri de cinsel işlev bozukluğudur. Jinekolojik kanserli kadınlar, tedavi sürecinde ve sonrasında gerçekleşen hormonal değişiklikleri takiben gelişen fizyolojik değişiklikler ve tıbbi müdahaleler cinselliği etkileyebilmektedir. Bu süreçte kadınlar, hem akut hem de uzun süreli cinsel işlev bozukluğu açısından yüksek risk altındadırlar. Jinekolojik kanserli kadınların büyük çoğunluğunun cinsel işlev bozukluğu yaşadığını gösteren çalışmalar mevcuttur. Chang ve ark(2023) tarafından kanser olmayan kadınlar ile jinekolojik kanser tanısı alıp iyileşen kadınlar arasında cinsel işlev bozukluğu riskini araştırmak amacıyla yapılan çalışmada; kanser türüne göre cinsel işlev bozukluğu riski en fazla over kanserinde olduğu ve over kanserini sırası ile endometrium ve serviks kanserinin takip ettiği sonucuna ulaşılmıştır Jinekolojik kanserli kadınlarda cinsel işlev bozuklukları uygulanan tedavi yöntemlerine, hastalık sürecinde ortaya çıkan psikolojik problemlere veya çiftler arasındaki iletişim problemlerine bağlı olarak ortaya çıkabilmektedir. Sonuç olarak; jinekolojik kanser tanısı alan, tedavi gören veya iyileşmiş kadınlarda cinsel işlev bozukluğu riskini artıran faktörlerin bilinmesinin önemi dikkat çekmektedir. Risk faktörlerinin bilinmesi, kadınların cinsel işlev bozuklukları yönünden değerlendirilmesi ve uygun sağlık bakım hizmetlerinin sunulması kadınların yaşam kalitesini artıracaktır. Uygun sağlık bakım hizmetinin sunulmasında hemşirelere büyük görev düşmektedir. Hemşireler güncel literatürü takip etmeli ve kadınların ihtiyaç duydukları bakımı, kanıta dayalı uygulamalar kullanarak ve bütüncül yaklaşım ile vermelidir. Anahtar Kelimeler: Cinsel fonksiyon, kadın sağlığı, jinekolojik kanser