SOLFEJ ÖĞRETİMİNDE “TONAL DERECELER” YÖNTEMİNE DAYALI BİR ÖĞRETİM TASARIMI

Solfej eğitimi, mesleki müzik eğitiminin önemli bileşenlerinden biridir. Solfej derslerinin genel amacı;

bir ezgiyi notaya alabilmek, notaya alınmış bir ezgiyi seslendirebilmek ve belli bir amaca yönelik ezgiler

yaratabilmek gibi becerilerin öğrencilere kazandırılmasıdır. Bu konuyla ilgili yapılan araştırmalar

incelendiğinde, mesleki müzik eğitimi verilen yükseköğretim kurumlarında eğitim alan öğrencilerin

solfej becerilerinin istenilen düzeyde olmadığı görülmektedir. Bu sorunun çözümünde, farklı ülkelerde

solfej eğitiminde kullanılan ve başarılı olduğu kabul edilen “Tonal Dereceler” yönteminin etkili

olabileceği düşünülmüş ve araştırmacı tarafından bu yöntem temel alınarak bir “Solfej Dersi Öğretim

Tasarımı” hazırlanmıştır. Bu çalışmada, hazırlanmış olan bu tasarımın tanıtılması amaçlanmaktadır.

Bu tasarım, birçok öğretim tasarımı modelininin kaynağını oluşturan ADDIE modeline dayalı olarak

planlanmıştır. ADDIE modeli; analiz, tasarım, geliştirme, uygulama ve değerlendirme

basamaklarından oluşmaktadır. Bu çalışmada, tasarlanan solfej öğretiminin tamamlanmış olan analiz,

tasarım ve geliştirme basamaklarına yer verilecektir. Öğretim tasarımının analiz aşamasında,

belirlenmiş olan problemin çözümlemesi yapılmış ve öğretimin genel amaçları tanımlanmıştır. Ayrıca,

öğrencilerin bu derse ilişkin önceden var olan bilgi ve becerileri, araştırmacı tarafından hazırlanan

performans derecelendirme ölçeği ile belirlenmiş ve öğretim ihtiyaçları saptanmıştır. Tasarım

aşamasında, saptanan öğretim ihtiyaçlarına yönelik öğrenme hedefleri oluşturulmuş ve bu öğrenme

hedefleri basitten karmaşığa ilkesi göz önünde bulundurularak sıralanmış ve gruplanmıştır. Öğrenme

hedeflerini gerçekleştirmeye yönelik olarak; genel içerik ve öğretim stratejileri belirlenmiş, “ezgi

kalıpları”, “ritim dizileri” vb. alıştırmalar ve tonal yapıyı kavramaya yardımcı materyaller

hazırlanmıştır. Öğrenme hedeflerinin gerçekleşme düzeylerini ölçmeye yönelik ölçme araçları da yine

bu aşamada hazırlanmıştır. Geliştirme aşamasında ise, bir önceki basamakta belirlenen genel içerik

detaylandırılmış, hazırlanan alıştırmalar ve materyaller yeniden düzenlenmiş, ölçme-değerlendirmenin

yapılacağı haftalar belirlenmiş ve tüm bunları içeren 28 haftalık bir öğretim planı oluşturulmuştur.

Araştırmanın uygulama aşaması devam etmekte olduğundan, uygulama ve değerlendirme

basamaklarına daha sonraki çalışmalarda yer verilecektir.