TURKIYADAGI ZURNA TURLARI VA UNING HUDUDIY FARQLARI
Özet
Ushbu maqolada zur sozining kelib chiqishi, tarixiy rivojlanishi
va Turkiyadagi turlari haqida yoritilgan. Zurna qoʻsh qamishli, diatonik damli
cholgʻu boʻlib, Anadolu va uning atrofidagi hududlarda keng qoʻllaniladi. Zurnaning
etimologik kelib chiqishi haqida turlicha qarashlar mavjud boʻlib, ba’zi manbalar bu
so‘z turkiy tildan kelib chiqqan deb ta’kidlasa, ba’zilari esa fors tilidan ekanligini
koʻrsatadi. Zurnaning tuzilish xususiyatlari uning tovush chiqarishda hal qiluvchi rol
o‘ynaydigan qamish qismi va tovush muvozanatini ta’minlovchi qismlari bilan
101
diqqatni tortadi. Bundan tashqari, zurna turlari Turkiyaning farqli hududlarida tovush
tuzilishi, hajmi va foydalanish sohalariga ko‘ra xilma-xildir. Shunga koʻra, jura
zurna, oʻrta zurna, kaba zurna, oʻrta kaba zurna, zil zurna kabi yirik turlari mahalliy
madaniyatning muhim qismidir. Turkiyadagi zurna turlari Oʻrta Osiyo va uning
atrofidagi hududlarda ijro etiladigan zurna turlariga oʻxshash boʻlib, ularning har biri
anʼanaviy musiqa, harbiy musiqa va xalq oʻyinlarida muhim rol oʻynaydi. Xulosa
oʻrnida, zurna turk madaniyatining ildizlarini yoritib turuvchi muhim cholg‘u asbobi
sifatida an’anaviy musiqa, harbiy musiqa va madaniy merosdagi o‘rni katta
ahamiyatga ega.
Atıf için künye
Alkan, O., Akmehmedoğlu, N., & Matyakubov, I. (2024). TURKIYADAGI ZURNA TURLARI VA UNING HUDUDIY FARQLARI. I Xalqaro İlmiy-Amaliy Konferensiyasi, Toskent (ss. 100–105).
BibTeX
@inproceedings{alkan2024-314290,
author = {Alkan, Orhan and Akmehmedoğlu, Nuh and Matyakubov, Izzat},
title = {TURKIYADAGI ZURNA TURLARI VA UNING HUDUDIY FARQLARI},
booktitle = {I Xalqaro İlmiy-Amaliy Konferensiyasi},
address = {Toskent},
year = {2024},
pages = {100--105},
url = {https://akademik.atauni.edu.tr/yayinlar/314290-turkiyadagi-zurna-turlari-va-uning-hududiy-farqlari}
}