Yusuf Ziya Bey

1877-1878 Osmanlı-Rus Harbi’nde Osmanlı Devleti büyük bir yenilgi yaşadı. Taraflar önce Ayastefanos Antlaşması’nı kısa bir süre sonra da Berlin Antlaşması’nı imzaladı. Osmanlı Devleti her iki antlaşmayla da çok ağır bir bedel ödedi. Rusya Başvekili Gorthchakov’un “kariyerimin en karanlık sayfası” dediği Berlin Kongresi’nin sonucunda yeni Osmanlı-Rus sınırı belirlendiği gibi Elviye-i Selâse Bölgesi Rusya’ya terk edildi. Böylece bölgede kırk yıl sürecek esaret hayatı da başlamış oldu.

İşgal sonrası Oltu ve civarında Ruslara karşı verilecek mücadelede öne çıkan yerel isimlerin başında Tâhirbeyzâde Yusuf Ziya Bey (Haşimoğlu) gelmekteydi. Yusuf Ziya Bey, 1886’da Oltu’da doğdu. Babası Tâhir Bey, annesi Hanife Hanım’dır. 1853 Kırım Savaşı mücahitlerinden Haşim Bey’in de torunudur. Kendisi Oltu’da Rus ilkokulunu tamamladı, bir müddet de medreseye devam etti. Ancak eğitimini dönemin şartları ve ailevi sebeplerden dolayı devam ettiremedi. Hayatının bu yıllarında Rus jandarma teşkilatlarında paralı asker olarak çalıştı. Rusçayı okuyup yazacak kadar, Ermeniceyi konuşacak kadar bilmekteydi.