Aydın Arkeoloji Müzesi'nden Demlik Formlu Kandiller

Geçmişten günümüze değin, insanoğlunun en temel ihtiyaçlarından biri olan aydınlanma, çeşitli araçlar

yardımıyla karşılanmaya çalışılmıştır. Bu amaçla Paleolitik Dönem’den itibaren aydınlatma araçları

yapılmış, daha sonraki dönemlerde bu araçlar geliştirilerek kandil dediğimiz şekli almıştır. Elde, çarkta

veya kalıpta üretilen kandiller temel olarak, yakıtın konulması için bir hazne ve alevi yakıt ile besleyen

fitilden meydana gelmektedir. Aydın Arkeoloji Müzesi’ne satın alma, hibe ve müsadere yoluyla

kazandırılmış farklı kil ve astar özelliklerine sahip, form olarak çeşitlilik gösteren çok sayıda pişmiş toprak

kandil bulunmaktadır. Söz konusu kandiller arasındaki demlik formlu 13 adet kandil bu çalışmanın

konusunu oluşturmaktadır. Görünüş olarak tıpkı bir demliği andıran küre biçimli gövdeleri bu tip

kandillerin en belirgin özelliği olarak kabul edilmektedir. Emziğe benzeyen, silindirik şekilli dışa doğru

uzayan burunları ve makara şeklindeki dilimli kulplarıyla diğer kandil formlarından kolayca ayırt

edilebilirler. Diskusu dar olan bu kandillerin yağ delikleri forma göre oldukça büyüktür. MÖ 1.yy’dan, MS

3.yy’a kadar geniş bir zaman dilimi içerisinde tercih edilen bir tip olarak öne çıkan çark yapımı kandillerde

erken örneklerin daha kaliteli işçiliğe sahip olduğu görülür. Literatüre “Tea-Pot” olarak da geçen ve üretim

yerinin Anadolu olduğu öne sürülen bu kandil tipinin metal prototiplerden esinlenerek üretilmiş olduğu

düşünülmektedir.