OLTU ARSLAN PAŞA KÜLLİYESİ VE OLTU KALESİ
Özet
Erzurum’a bağlı ve şehrin en gelişmiş ilçesi olan Oltu tarihi geçmişiyle de kendinden söz
ettiren ilçelerden biridir. Coğrafi olarak Erzurum’un kuzeydoğusunda, Doğu Anadolu ve Doğu
Karadeniz bölgelerinin kesiştiği bir noktada yer almaktadır. İlçe merkezi Oltu Çayı vadisinde
kurulmuştur. Tarihi çok eskilere dayanan Oltu ilçesi Hurriler, Urartular, Kimmerler, İskitler,
Persler, Makedonlar, Arşaklılar, Ermeniler, Romalılar, Bizanslılar, Hazarlar, Emeviler,
Abbasiler, Gürcüler, Selçuklular, İlhanlılar, Karakoyunlular, Akkoyunlular, Osmanlılar ve
Rusların egemenliği altına girmiştir. Farklı medeniyetlere ev sahipliği yapan Oltu, tarihi ve
kültürel miras bakımından da zengindir. Ancak bu eserlerden bazıları günümüze kadar
gelebilmiştir.
Bu çalışmada ilçenin en önemli yapılarından olan Arslan Paşa Külliyesi ve Oltu Kalesi ele
alınmış ve günümüzdeki durumu fotoğraf çekimleriyle belgelenmiştir. Arslan Paşa Külliyesi
Çıldır Atabeklerinden 1680 yılında idam edilen Kars Muhafızı Mehmed Arslan Paşa tarafından
yaptırılmıştır. Oltu çayının kenarında yer alan ve geniş bir alana yayılan yapılar topluluğunun
merkezinde yer alan camii tamamen kesme taştan yapılmış, kare planlı ve tek kubbeli olarak
inşa edilmiştir. Caminin etrafında medrese, han, hamam, saray, değirmen şadırvan,
misafirhane, çeşme, helalar, dükkân ve evler, mektep ve hazireden oluşan yapılar inşa edilmiş,
ancak günümüze cami, hazire, medrese odalarının bir kısmı ve şadırvan gelmiştir. Külliyenin
halen enkaz durumunda bulunan saray, çarşı, han ve değirmeni Rus-Ermeni işgali sırasında
yağmalanıp yakılmıştır.
Oltu’nun simgesi haline gelmiş diğer bir yapı ise Oltu Kalesi’dir. Kale, ilçe merkezindeki sarp
ama yüksek olmayan bir tepelikte yer almaktadır. Kale, savaş kurallarına göre önemli bir
geçidin üzerine inşa edilmiştir. Narman ve Sivri Deresi'nden gelen suların birleşerek Oltu
Çayı'nı oluşturduğu yerde konumlamıştır. M.Ö. IV yüzyılda Urartular zamanında inşa edilen
kale Bizans, Selçuklu, Akkoyunlu ve Osmanlılar zamanında yapılan restorasyonlarla
günümüze kadar gelmiştir.
Atıf için künye
Selçuk, K. (2022). OLTU ARSLAN PAŞA KÜLLİYESİ VE OLTU KALESİ. AKDENIZ 8th INTERNATIONAL CONFERENCE ON SOCIAL SCIENCES, Girne (ss. 30–45).
BibTeX
@inproceedings{selcuk2022-297753,
author = {Selçuk, Keziban},
title = {OLTU ARSLAN PAŞA KÜLLİYESİ VE OLTU KALESİ},
booktitle = {AKDENIZ 8th INTERNATIONAL CONFERENCE ON SOCIAL SCIENCES},
address = {Girne},
year = {2022},
pages = {30--45},
url = {https://akademik.atauni.edu.tr/yayinlar/297753-oltu-arslan-pasa-kulliyesi-ve-oltu-kalesi}
}