Atatürk Üniversitesi Atatürk Üniversitesi
Ara
Yayınlara dön
Makale Tam Makale Uluslararası 2021

Doğu Karadeniz Bölgesi Kirkitli Dokumalarında Geometrik ve BitkiselMotiflerden Örnekler

Keziban Selçuk, Hüseyin Yurttaş

ART-SANAT Cilt 15 · Sayı 15 · ss. 287–315 · 01.01.2021
DOI ile aç

Özet

Geçmişten günümüze kadar insanoğlu hayatını sürdürmek ve ihtiyacını karşılamak üzere tekstil ürünleri geliştirmiş,

dokumaların yüzeylerini çeşitli biçimde süslemiştir. Orta Asya’dan bugüne âdeta bir motif birikimi oluşmuş ve dokumalarda

tekrarlanarak varlığını devam ettirmiştir. İnsanlar Tanrıya inanç ve bağlılıklarını çeşitli şekillerde belirtmek amacıyla yazılar ve

semboller kullanmışlardır. Semboller, düşüncelerini dokumalar üzerine yansıtan dokuyucunun aynı zamanda dili olmuştur.

Doğu Karadeniz Bölgesi, günlük hayatta ihtiyaç doğrultusunda üretilen hem kullanım açısından hem de üzerindeki motifleri

bakımından zengin çeşitlilik gösteren geleneksel dokumaların yapıldığı coğrafyalardan biridir. Hayatı kolaylaştıran ürünler;

yer yaygısı, yolluk, sedir örtüsü, yastık, duvar sergisi, çuval, çul, beşik örtüsü, ip, heybe, çanta gibi halı ve düz dokumalar

ile peşkir, peştamal, omuz şalı, ehram olarak kullanılan kumaş dokumalardır. Dokumalar üzerinde yer alan motiflerin

zengin bir kültür varlığını yansıttığı ve geometrik, bitkisel, figürlü, sembolik motifler ile yazı ve tasvirlerin kullanıldığı

görülmektedir. Ancak gelişen teknoloji ve hayat kültürünün değişmesiyle birlikte günümüzde bu dokumaların giderek

azaldığı ve kaybolmak üzere olduğu bir gerçektir. Çalışmada Doğu Karadeniz Bölgesi dokumalarında görülen geometrik

ve bitkisel motifler ele alınmış, bölgede tespit edilen ürünler fotoğraflanarak belgelenmiş, üzerlerinde bulunan motifler

incelenmiştir. Dokumalarda yer alan geometrik motifler yıldız, altıgen, sekizgen, eşkenar dörtgen, kare, bitkisel motifler

ise çiçek, yaprak, dal, hayat ağacı ve pıtraktır

Anahtar kelimeler

Motifs geometric motif floral motif East Black Sea Region weavings

Atıf için künye

Selçuk, K., & Yurttaş, H. (2021). Doğu Karadeniz Bölgesi Kirkitli Dokumalarında Geometrik ve BitkiselMotiflerden Örnekler. ART-SANAT, 15(15), 287–315. https://doi.org/10.26650/artsanat.2021.15.0012

BibTeX
@article{selcuk2021-297744,
  author = {Selçuk, Keziban and Yurttaş, Hüseyin},
  title = {Doğu Karadeniz Bölgesi Kirkitli Dokumalarında Geometrik ve BitkiselMotiflerden Örnekler},
  journal = {ART-SANAT},
  year = {2021},
  volume = {15},
  number = {15},
  pages = {287--315},
  issn = {2148-3582},
  doi = {10.26650/artsanat.2021.15.0012},
  url = {https://akademik.atauni.edu.tr/yayinlar/297744-dogu-karadeniz-bolgesi-kirkitli-dokumalarinda-geometrik-ve-bitkiselmotiflerden}
}