EFFECTS OF USING COPPER NANOPARTICLES ON BROILER NUTRITION

Etlik piliçler, üretim süresinin kısa olması, besin değeri açısından kolesterol ve yağ oranı düşük, sindirimi kolay bir protein kaynağı olması ve ucuz olması nedeniyle hayvancılık sektöründe ve gıda sektöründe önem taşımaktadır.Etlik piliçlerin hızlıbüyümesinin en önemli nedeni çabuk ve fazla yem tüketmeleridir. Bu nedenle etlik piliç beslenmesi ayrı bir önem taşımaktadır.Etlik piliç yemlerinin protein, karbonhidrat, yağ, vitamin ve mineral yönünden dengeli olması gerekmektedir.Yemlerin %10'u çeşitli mineral ve vitaminden oluşmaktadır.Bakır özellikle redox tepkimelerinde görev alanlar olmak üzere pek çok enzimin aktif merkezinde rol alan bir elementtir. Kırmızı kan hücrelerinin sentezinde, demir metabolizmasında, bağ doku oluşumunda, serbest oksijen radikalleri ile mücadelede, glukoz ve kolestrol metabolizmasının düzenlenmesinde görev almaktadır. Bakır eksikliği osteoporoz, anemi, yüksek seviyede kolestrol, büyüme geriliği, yavaş büyüme, vücut ağırlığında azalma, sinir ve kardiyovasküler sistemde bozukluk, pigmentasyon sorunları, miyokardiyal fibrozis ve ossifikasyondaki sorunları, yumurta üretiminin azalması gibi problemlere yol açmaktadır. Bu özelliklerinden dolayı çinko, ekonomik açıdan önemli olan etlik piliçlerde önemli bir besin katkı maddesi olarak kullanılmaktadır.Son zamanlarda etlik piliç beslenmesinde bakır nanopartiküllerinin kullanımına dair bilimsel araştırmalar yapılmaktadır. Bakır nanopartiküller (Cu-NP) 1-100 nm boyuta sahip katı bakır partiküller olarak adlandırılmaktadır. Nano boyuttaki bakır partiküller geniş yüzey alanı/hacim oranına sahip olduklarından dolayı gastrointestinal sistem tarafından daha kolay alınmaktadır, organik ve inorganik maddelerle daha güçlü etkileşim göstermektedir.Yapılan çalışmalarda Cu-NP ile beslenen etlik piliçlerdekan seviyelerinde kırmızı kan hücreleri, hematokrit, hemoglobin, heterofiller, monositler, bazofiller, kalsiyum, fosfor, demirin arttığı, glukoz ve kolesterol seviyesinin ise azaldığı rapor edilmiştir. Ayrıca Cu-NP’in etlik piliçlerde vücut ağırlığında ve et kalitesinde artış sağladığı, kuluçka kabiliyetini etkilemediği ve embriyo gelişimine zarar vermediği belirtilmiştir. Bu çalışmada Cu-NP'in etlik piliç beslemesinde kullanılmasına yönelik yapılan çalışmalardan elde edilen veriler ayrıntılı bir şekilde belirtilecektir. Bu sayede Cu–NP’in etlik piliç beslenmesinde kullanımın avantajları net bir şekilde ortaya konarak akademik bir bilgilendirme sağlanacaktır