Klinik Olarak Sağlıklı Buzağılarda Radyografik Kardiyak Ölçümler: VHS, VLAS, CTR ve CVC için Referans Değerler

Bu çalışma, 0-3 aylık klinik olarak sağlıklı buzağılarda toraks radyografik kardiyak ölçümlere ait referans değerleri belirlemeyi ve bu ölçümlerin yaş, cinsiyet ve ırk ile ilişkisini değerlendirmeyi amaçlamıştır. İncelenen parametreler; Vertebral Kalp Skoru (VHS), Vertebral Sol Atriyum Boyutu (VLAS), kardiyotorasik oran (CTR; veri setinde CTO olarak kaydedilmiştir), uzun aks (LA), kısa aks (SA) ve kaudal vena kava (CVC) çapını içermektedir. Çalışmaya, Atatürk Üniversitesi Veteriner Fakültesi Hayvan Hastanesine başvuran toplam 100 klinik olarak sağlıklı buzağı (68 Simental, 17 Montofon, 12 melez ve 3 Holştayn; 65 erkek ve 35 dişi; 1-93 günlük) dâhil edilmiştir. Sedasyon uygulanmamıştır. Sağ lateral ve dorsoventral toraks radyografileri elde edilmiş ve ölçümler DICOM/PACS sistemi kullanılarak, körlenmiş iki bağımsız gözlemci tarafından üçer tekrar halinde yapılmıştır. VHS ve VLAS vertebra birimi cinsinden hesaplanmıştır. CTR (CTO), maksimum kalp genişliğinin maksimum iç toraks genişliğine oranı olarak tanımlanmış; LA, SA ve CVC doğrusal ölçümler olarak kaydedilmiştir. İstatistiksel analizler MedCalc programı ile gerçekleştirilmiştir. Cinsiyet karşılaştırmaları Mann-Whitney U testi, Holştayn hariç ırk karşılaştırmaları Kruskal-Wallis testi ve yaş etkileri çok değişkenli regresyon analizi ile değerlendirilmiştir. Mutlak ölçümler (LA, SA ve CVC) yaşla birlikte anlamlı olarak artarken (p<0,01), VHS ve CTR (CTO) sabit kalmıştır (p>0,05). Erkek buzağılarda LA, SA ve VLAS değerleri dişilere göre daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Irklar arasında anlamlı fark saptanmamıştır. Sonuç olarak, erken yaşam döneminde büyüme mutlak kardiyak boyutları etkilerken, VHS ve CTR/CTO’nun stabil kalması, bu indekslerin boyuttan bağımsız güvenilir radyografik ölçütler olduğunu desteklemektedir.