Kurşun Asetat Kaynaklı Nörotoksisite Geliştirilen Ratlarda Krisin’in Etkilerinin Biyokimyasal, Histopatolojik ve İmmünohistokimyasal Yöntemlerle Değerlendirilmesi
Özet
Kurşun (Pb), kan-beyin bariyerini geçebilen ve beyin dokusunda birikerek ciddi nörolojik bozukluklara yol açabilen yüksek toksisiteye sahip bir ağır metaldir. Bu çalışmanın amacı, krisinin (CHR) Pb'nin neden olduğu nörotoksisiteye karşı potansiyel koruyucu etkisini değerlendirmektir. Otuz beş erkek Sprague Dawley sıçanı beş gruba ayrıldı: Kontrol, CHR (50 mg/kg), Pb, Pb+CHR (25 mg/kg) ve Pb+CHR (50 mg/kg). Sıçanlara 7 gün boyunca oral yolla CHR (25 veya 50 mg/kg) ve Pb (30 mg/kg) uygulanmıştır. Son tedaviden 24 saat sonra sıçanlar hafif sevofluran anestezisi altında dekapitasyon ile sakrifiye edilmiş ve beyin dokusu örnekleri toplanmıştır. Beyin dokusunda kolinerjik enzim aktivitesi, DNA hasarı ve oksidatif stres parametreleri biyokimyasal ve histopatolojik yöntemlerle ölçülmüştür. CHR, Pb'nin neden olduğu glial fibriler asidik protein (GFAP), asetilkolinesteraz (AChE) ve 8-hidroksi-2'-deoksiguanozin (8-OHdG) seviyelerini azaltmıştır. Antioksidan özellikleri sayesinde CHR, Pb'nin neden olduğu lipit peroksidasyonunu azaltırken glutatyon (GSH) seviyelerini ve katalaz (KAT), süperoksit dismutaz (SOD) ile glutatyon peroksidaz (GPx) aktivitelerini artırmıştır. Biyokimyasal ve immünohistokimyasal analizlere göre CHR, siklooksijenaz-2 (COX-2), miyeloperoksidaz (MPO), nükleer faktör kappa-B (NF-κB), nöronal nitrik oksit sentaz (nNOS), prostaglandin E2 (PGE-2) ve p53 seviyelerini azaltmıştır. Bu bulgular, CHR'nin Pb nörotoksisitesinin neden olduğu oksidatif stres ve inflamasyonu hafifleterek terapötik bir etki gösterebileceğini düşündürmektedir.
Atıf için künye
Kandemir, Ö., Dalkılınç, E., UÇAR, A. G. G., BENZER, F., KANDEMİR, F. M., Yıldırım, S., & Küçükler, S. (2026). Kurşun Asetat Kaynaklı Nörotoksisite Geliştirilen Ratlarda Krisin’in Etkilerinin Biyokimyasal, Histopatolojik ve İmmünohistokimyasal Yöntemlerle Değerlendirilmesi. Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri Veteriner Dergisi, 40(1), 56–65. https://search.trdizin.gov.tr/tr/yayin/detay/1393717
BibTeX
@article{kandemir2026-259247,
author = {Kandemir, Özge and Dalkılınç, Elif and UÇAR, AYBÜKE GÖZDE GÜLTEKİN and BENZER, FULYA and KANDEMİR, Fatih Mehmet and Yıldırım, Serkan and Küçükler, Sefa},
title = {Kurşun Asetat Kaynaklı Nörotoksisite Geliştirilen Ratlarda Krisin’in Etkilerinin Biyokimyasal, Histopatolojik ve İmmünohistokimyasal Yöntemlerle Değerlendirilmesi},
journal = {Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri Veteriner Dergisi},
year = {2026},
volume = {40},
number = {1},
pages = {56--65},
issn = {1308-9323},
url = {https://akademik.atauni.edu.tr/yayinlar/259247-kursun-asetat-kaynakli-norotoksisite-gelistirilen-ratlarda-krisinin-etkilerinin}
}