HZ. MÛSÂ (AS.) KISSASININ SENTAKTİK İNŞASI: EN-NEML VE EL- KASAS SÛRELERİNDE İÇ METİNLERARASILIK VE MORFOLOJİK-SEMANTİK İLİŞKİ

Hz. Mûsâ

(as.) kıssasının en-Neml ve el-Kasas sûrelerinde geçirdiği anlatı dönüşümü,

Kur’ân-ı Kerîm’deki sûreler arası etkileşimin çok katmanlı yapısını ve anlam

inşasındaki bilinçli stratejik tercihler dizisini gözler önüne sermektedir.

Kur’ân-ı Kerîm anlatılarının filolojik derinliğine ve klasik metin çözümleme

yöntemlerine katkı sunmayı hedefleyen bu çalışmada, Kur’ân kıssalarının tahkiye

yapısı bakımından dikkat çekici örneklerinden biri olan Hz. Mûsâ (as.) kıssasının, en-Neml ve el-Kasas sûrelerinde

morfolojik, semantik ve sentaktik düzeylerde nasıl yapılandığı incelenmiştir.

Çalışmada, iç metinlerarasılık (internal intertextuality) kuramı çerçevesinde,

aynı kıssanın farklı sûrelerde yeniden nasıl inşa edildiği ve bu sürecin

anlamsal derinliği nasıl etkilediği sorgulanmıştır. Kur’ân’ın mushaf tertibi ve

nüzûl süreci dikkate alınarak en-Neml ve el-Kasas sûreleri arasındaki yapısal,

bağlamsal ve anlatısal farklılıklar karşılaştırmalı bir yöntemle ele alınmış;

söz konusu kıssanın tematik vurgularındaki değişim, dilbilimsel veriler

ışığında değerlendirilmeye tabi tutulmuştur. en- Neml sûresinde ilgili kıssa,

daha kısa, özlü ve sembolik bir anlatımla sunulurken, aynı kıssanın el-Kasas sûresinde

tarihî ayrıntılarla zenginleştirilmiş, bağlamsal göndermelere açık ve daha

hacimli bir içerikle sunulduğu gözlemlenmiştir. Bu anlatı farklılıklarının hem

kıssanın hitap ettiği çerçeve hem de Kur’ân’ın pedagojik ve tebliğ

stratejileriyle doğrudan ilişkili olduğu sonucuna varılmıştır. Çalışmada özellikle

fiil formları, zamir kullanımları, bağlaç tercihleri, cümle yapıları ve anlam

ilişkileri gibi dilbilimsel unsurlar üzerinden bir çözümleme yapılmış; bu

çözümleme aracılığıyla Kur’ân metninin dinamik yapısı, anlatı çeşitliliği ve

tematik bütünlüğü ortaya konulmaya çalışılmıştır.