KUR’ÂNÎ ANLATININ İZİNDE: EL-HİCR VE EZ-ZÂRİYÂT SÛRELERİNDE HZ. İBRÂHÎM (AS.) KISSASININ BİÇEM VE ANLAM DÖNÜŞÜMÜ

Bu çalışma, Kur’ân-ı

Kerîm’deki tekrarlı kıssa anlatılarında görülen biçimsel çeşitlilik ve anlam

derinliğini ortaya koymayı hedeflemektedir. Özellikle Hz. İbrâhîm’e (a.s.)

gelen melek misafirler kıssası, el-Hicr ve ez-Zâriyât sûrelerindeki tahkiye

biçimleri üzerinden karşılaştırmalı olarak incelenmektedir. Aynı tarihî olaya

atıf yapan bu iki sûre, kıssanın inşâ unsurları, sentaks düzeni, kelime

tercihleri ve bağlamsal örgüleri bakımından dikkat çekici farklılıklar

sergilemektedir. Çalışma, Kur’ânî kompozisyon ilkeleri ve sûrelerin hitap

bağlamı göz önünde bulundurularak, aynı olayın farklı sûrelerde nasıl yeniden

kurgulandığını çözümlemekte; anlatıcı bakış açısı, anlatı teknikleri ve

semantik yoğunluklar üzerinden değerlendirmeler yapmaktadır. Yöntem olarak karşılaştırmalı

anlatı çözümlemesi ve Kur’ânî narratoloji ilkeleri benimsenmiş; morfolojik

unsurlar (fiil kipleri, zamir kullanımı, cümle yapıları) ile semantik boyut

(tema vurgusu, duygusal ton, mesaj yoğunluğu) birlikte ele alınmıştır. Ayrıca

sûrelerin nüzul bağlamı ve muhatap kitlesi dikkate alınarak anlam ve üslup

farklılaşmalarının işlevsel nedenleri tartışılmıştır. Sonuçta Kur’ân

kıssalarının sabit kalıplara indirgenemeyecek dinamik bir yapıya sahip olduğu,

bu çeşitliliğin ilâhî maksat ve edebî estetik açısından bilinçli bir tercih

olduğu ortaya konulmuştur. Böylece çalışma, Kur’ân kıssalarının çoğulcu anlatı

evrenine katkıda bulunarak Kur’ân ilimleri, narratoloji ve Arap dili

araştırmalarında yeni açılımlar sunmaktadır.