TURİZM ARAŞTIRMALARINDA İNSAN-ROBOT ETKİLEŞİMİ: VOSVIEWER VE YAPAY ZEKÂ İLE ÇİFT YÖNLÜ BİR ANALİZ
Özet
Dinamik doğası gereği turizm sektörü, teknolojik gelişmelere hızla uyum sağlama ve bu gelişmeleri sistemine
etkin bir şekilde entegre etme yeteneğine sahiptir. Bu sayede robot teknolojilerinin hizmet süreçlerine entegre
edilmesi konusunda önemli bir potansiyele sahiptir. Özellikle insanların robotlarla kurdukları fiziksel, duygusal
ve bilişsel iletişimi tanımlayan insan-robot etkileşimi (Human-Robot Interaction -HRI) kavramı, operasyonel
verimliliğin yükseltilmesi, misafir deneyimlerinin yeniden şekillendirilmesi, memnuniyetin arttırılması vb.
konuların geliştirilmesi için önemlidir. Bu yüzden turizm alanında çalışan araştırmacılar bu konuya ilgi
göstermekte ve elde edilen sonuçlar ile hem sektöre hem de alan yazına katkıda bulunmayı hedeflemektedir.
Bu çalışma, turizm bağlamında insan-robot etkileşimi üzerine yapılan akademik araştırmaları bibliyometrik
yöntemle analiz etmeyi ve aynı zamanda yapay zekâ destekli bir analiz aracının (ChatGPT-4o) bu süreçte ne derece
etkili olabileceğini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırmada, Web of Science (WoS) veri tabanında “human
robot interaction” OR “customer robot interaction” OR “HRI” AND “tourism” kelimeleriyle yapılan filtreleme ile
arama yapılmış ve 63 akademik yayın belirlenmiştir. Elde edilen veriler; yayın yılı, yazar iş birlikleri, atıf sayıları,
anahtar kelime eşleşmeleri ve coğrafi dağılım gibi bibliyometrik ölçütler çerçevesinde değerlendirilmiştir. İlk
olarak VOSviewer programı aracılığıyla bibliyometrik haritalamalar gerçekleştirilmiş; ardından aynı veri seti
kullanılarak ChatGPT-4o yardımıyla benzer analizler yapılması hedeflenmiştir.
Bu çift yönlü analiz yaklaşımı sayesinde, yalnızca insan-robot etkileşimi temalı akademik eğilimler değil, aynı
zamanda yapay zekâ destekli araçların bibliyometrik analizlerdeki potansiyeli de ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Bulgular, insan-robot etkileşimi konusunun turizm araştırmalarında giderek artan bir ilgi gördüğünü ve yayın
sayısında son yıllarda belirgin bir yükseliş olduğunu göstermektedir. Ayrıca ChatGPT-4o’nun tematik analiz,
anahtar kavram belirleme ve ilişkisel örüntüler oluşturma konularında ne kadar etkili bir araç olabileceği ortaya
konulmuştur.
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
-
SKA 8: İnsana Yakışır İş ve Ekonomik Büyüme
-
SKA 9: Sanayi, Yenilikçilik ve Altyapı
Atıf için künye
Oral, S. (2025). TURİZM ARAŞTIRMALARINDA İNSAN-ROBOT ETKİLEŞİMİ: VOSVIEWER VE YAPAY ZEKÂ İLE ÇİFT YÖNLÜ BİR ANALİZ. 9th INTERNATIONAL WEST ASIA CONGRESS OF TOURISM RESEARCH, Bitlis (ss. 126–127).
BibTeX
@inproceedings{oral2025-250027,
author = {Oral, Serhan},
title = {TURİZM ARAŞTIRMALARINDA İNSAN-ROBOT ETKİLEŞİMİ: VOSVIEWER VE YAPAY ZEKÂ İLE ÇİFT YÖNLÜ BİR ANALİZ},
booktitle = {9th INTERNATIONAL WEST ASIA CONGRESS OF TOURISM RESEARCH},
address = {Bitlis},
year = {2025},
pages = {126--127},
url = {https://akademik.atauni.edu.tr/yayinlar/250027-turizm-arastirmalarinda-insan-robot-etkilesimi-vosviewer-ve-yapay-zeka-ile-cift}
}