PULMONER YÜKSEK RİSKLİ HASTADA UYANIK KARACİĞER TRANSPLANTASYONU İÇİN EPİDURAL ANESTEZİ: VAKA TAKDİMİ

Giriş: Hepatit B virüs (HBV) enfeksiyonu ülkemizde ve dünyada karaciğer ilişkili morbidite

ve mortalitenin en önemli sebeplerinden biridir. Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı verilerine göre 2013-

2022 yılları arasında yaklaşık 16 000 karaciğer nakli yapılmış olup, bunların yarısından fazlasının sebebi

HBV’ye bağlı gelişen karaciğer hastalıklarıdır. (1) Transplantasyon cerrahisi ters L veya bilateral subkostal

insizyon ile yapılmaktadır. Geniş insizyon hattı ve ciddi retraksiyonlar nedeniyle postoperatif dönemde ağrı

skorları yüksektir. Torakal epidural analjezi gibi nöraksiyel tekniklerin kısıtlamaları nedeniyle genel anestezi

ve sistemik analjeziklerin birlikte kullanımı sıklıkla tercih edilen yöntemdir. Burada karaciğer yetmezliği ve

SLE’ye bağlı akciğer tutulumu olan bir hastada torakal epidural anestezi ile başarılı bir karaciğer

transplantasyonu tecrübemizi paylaşıyoruz.

Olgu: 56-Y SLE, kronik hepatit-B nedenli KC yetmezliği olan hastaya transplantasyon

cerrahisi planlandı. Pulmoner açıdan yüksek riskli olan hasta anestezi prosedürleri açısından bilgilendirildi.

Genel anestezi almak istememesi üzerine onam alınarak epidural anestezi uygulaması planlandı. Rutin

monitorizasyon sonrasında epidural kateter asepsi-antisepsi kurallarına uygun olarak oturur pozisyonda T5

seviyesinden yerleştirildi. Sedasyon amacıyla 2-4 mg/kg/sa dozlarında propofol infüzyonu ve 4 lt/dk oksijen

verildi. Lokal anestezi eşliğinde santral venöz kataterizasyon ve femoral arteryel kanülasyon ile PICCO

monitörizasyonu yapıldı. Lidokain (%2-15 ml), fentanil (50mcg/ml-2ml), sodyum bikarbonat (1 ml)’den

oluşan 20 ml karışım cerrahi insizyondan 15 dakika önce 10 ml’lik dozlar halinde 20 dk içerisinde tamamlandı.

Anestezi idamesi hemodinamik stabilite ve ağrı düzeyine göre Bupivakain (%0,375-10 ml) bolusları ile

sürdürüldü. Spontan solunum ile sorunsuz tamamlanan cerrahi sonrası hasta takip amaçlı yoğun bakıma

devredildi.

Tartışma ve sonuç: Karaciğer transplantasyonunda epidural kateterizasyon, kanama diyatezi

ve epidural hematom riski nedeniyle tartışılmaktadır. Epidural hematom riskini NY-School of RA

protokollerini (INR <1,5, APTT <45 s, trombosit sayısı >100×109/L) dikkate alarak minimize ettik. (2) Kateter

postoperatif INR değerlerinin normalizasyonu için 15 gün çekilmedi. Hastada epidural hematom ya da

respiratuvar bir komorbitide görülmedi. Yaklaşık 1 ay sonra şifa ile taburcu edildi. Nakil ameliyatı yapılacak

hastalarda epidural kataterin post operatif analjezi sağlamanın yanında cerrahi sırasında anestezi amacıyla

kullanılabileceğini düşünmekteyiz.