Bruselloz Geçirmek Mesleği ve Beslenmeyi Değiştiriyor mu?

Giriş: Bruselloz; dünya üzerinde zoonotik hastalıklar arasında en sık

görülenidir. Brusellozda pastörize edilmemiş süt ve süt ürünlerinin tüketimi

ve hayvancılık en önemli risk faktörleridir. Bruselloz hastalarında tanı sonrası

hayvancılık mesleğini bırakmak ve beslenme alışkanlığındaki değişikliği

araştırmak amaçlandı.

Gereç ve Yöntem: 30 Ekim 2019-25 Şubat 2020 tarihleri arasında Atatürk

Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Dr. Yaşar

Eryılmaz Doğubeyazıt Devlet Hastanesi klinik, polikliniklerinde izlenen

bruselloz hastaları dahil edildi. Hastaların tanısı; klinik bulgular, serolojik

test ve/veya kan kültürü sonuçlarına göre konuldu. Hastalara yüzyüze

görüşme yolu ile uygulanan bir anket formu dolduruldu. Veri girişleri SPSS

20 paket program ile yapıldı.

Bulgular: Olguların 55’inin (%51,9) erkek, 51’inin (%48,1) kadın olduğu

görüldü. Hastaların ortalama yaşı 44,99±17,15 (18-92) idi. Eğitim

düzeyine bakıldığında okuryazar olmayan 48 (%45,3), ilkokul 20 (%18,9),

ortaokul mezunu 15 (%14,2), okuryazar olan 12 (%11,3), lise sekiz

(%7,5) ve üniversite mezunu olan üç (%2,8) hasta vardı. Hastaların

gelir düzeyine bakıldığında 2,000 TL altında olan 76 (%71,7) hasta

vardı. Meslekleri hayvancılık (%73,6) ve ev hanımı (%15,1) ağırlıklı idi.

Büyük çoğunluğu köylerde (%67,9) ve ilçelerde (%23,6) yaşıyordu. Hasta

hayvan temaslı 55 hastada vardı. Semptom sürelerine bakıldığında

akut bruselloz 39 (%36,8) olguda, subakut bruselloz 55 (%51,9) olguda

tespit edildi. Eklem ağrısı %85,8’inde vardı. Hastalık hakkında bilgi

düzeyi çoğunlukla orta (%34,9) ve kötü (%33) idi. Serolojik pozitiflik

%97,2’sinde tespit edildi. Wright testi 1/1280 titrede 74 hastada, 1/320

titrede 10 hastada, 1/160 titrede altı hastada ve üç hastada 1/2560

titrede pozitif bulundu. Brusellozun hayvancılık ile bulaştığını söyleyen

hasta sayısı 90 (%84,9) idi. Hastaların hepsi peynir tüketiyordu ve peyniri

kendisi yapanlar 93 hasta (%87,7) iken dışardan köy peyniri alanlar 22

(%20,8) kişiydi. Yaptığı peyniri hemen yiyen hasta sayısı 40 (%37,7), 2-3

ay bekletenler 31 (%29,2) idi. Hastaların %78,3’ü sütü, %72,6 peynir

ve yoğurdu, %71,7’si kaymağı yemeği bıraktığını belirtti. Hayvancılığı

bırakanlar dört ve bırakmayı düşünen 36 hasta vardı. Komplikasyon

olarak spondilodiskit (%19,8), sakroileit (%9,4), epididimoorşit (%6,6) ve

psoas apsesi (%2,8) görüldü.

Sonuç: Bruselloz zoonotik, sistemik bir enfeksiyon hastalığıdır. En

büyük risk faktörleri hayvancılık ve kaynatmadan peynir yapımı olarak

tespit edildi. Pastörize süt ve süt ürünü tüketimi çok azdı. Hastaların

peyniri kaynatmadan yaptığı öğrenildi. Çoğunluğu ekonomik nedenlerle

hayvancılığı düşünmelerine rağmen bırakamadığını belirtti.

Anahtar Kelimeler: Bruselloz, hayvancılık, peynir tüketimi