ANTİ-TNF İLİŞKİLİ DEMİYELİNİZAN HASTALIKTA EDSS DEĞİŞİMİ VE DMT BAŞLAMA KARARI: ÇOK MERKEZLİ KESİTSEL ÇALIŞMA
Özet
GiriĢ:
Anti-TNF tedavisi sırasında santral sinir sistemi demiyelinizan hastalıkları
geliĢebilmektedir; bu olgularda disabilite seyrini ve immünmodülatör tedavi (DMT)
baĢlama dinamiklerini tanımlayan kanıtlar sınırlı kalmıĢtır. Bu çalıĢma, anti-TNF iliĢkili
olgularda EDSS değiĢimini ve DMT baĢlama durumunu değerlendirmeyi amaçlamıĢtır.
Metod:
Çok merkezli, retrospektif kesitsel bir tasarım benimsenmiĢtir. Demografik veriler, anti-TNF
baĢlangıcından nörolojik baĢlangıca geçen süre, nörolojik baĢlangıçtan DMT‘ye geçen
süre ve EDSS ölçümleri (baĢlangıç, 6., 12. ay ve son takip) derlenmiĢtir. Sonuç:lar
medyan değerler ve yüzdelerle raporlanmıĢ; EDSS değiĢimi ile klinik belirleyiciler
arasındaki iliĢkiler kesitsel olarak incelenmiĢtir.
Sonuçlar:
Hastaların medyan yaĢı 44 olarak saptanmıĢtır ve en sık kullanılan anti-TNF ajanının
adalimumab olduğu belirlenmiĢtir. Anti-TNF baĢlangıcı ile nörolojik baĢlangıç arasında
medyan 6 ay geçtiği gösterilmiĢtir. BaĢlangıçta EDSS medyanı 3.25 bulunmuĢtur. EDSS‘in
6. ayda medyan 0.5 puan, 12. ayda 1.5 puan azaldığı ve uzun dönem izlemde bu
iyileĢmenin genel olarak korunduğu gözlenmiĢtir. Olguların %64‘ünde DMT baĢlandığı,
%36‘sının ilaçsız izlendiği saptanmıĢtır. Ġlk sıra DMT olarak en sık ocrelizumab ve
teriflunomidin tercih edildiği; dimetil fumarat, glatiramer asetat ve interferonun daha sınırlı
kullanıldığı belirlenmiĢtir. Nörolojik baĢlangıçtan DMT‘ye geçiĢe kadar medyan 1.4 ay
geçtiği saptanmıĢtır. YaĢ arttıkça EDSS iyileĢmesinde azalma eğilimi gözlenmiĢ; cinsiyet
ve sigara ile belirgin iliĢki saptanmamıĢtır.
TartıĢma:
Anti-TNF iliĢkili demiyelinizan olgularda EDSS‘in erken dönemde anlamlı biçimde
düzeldiği ve bu kazanımın çoğunlukla korunduğu gösterilmiĢtir. Olguların önemli bir
kısmında kısa sürede DMT baĢlandığı belirlenmiĢtir. YaĢın iyileĢmeyi sınırlayabilecek olası
bir belirleyici olarak öne çıktığı görülmüĢ; bulgular yapılandırılmıĢ nörolojik izlemin ve
zamanında DMT kararının klinik sonuçlar açısından önemini desteklemiĢtir.
Anahtar Kelimeler: Anti-TNF, Demiyelinizan Hastalık, EDSS
Atıf için künye
Benli, Ş., Biçer, E. Ö., Ökçesiz, İ., Akçalı, A., Demir, C. F., Bilge, N., Ulusoy, E. K., Tecellioğlu, M., Kehaya, S., Ekmekçi, Ö., Güngör Doğan, İ., Demir, S., & Yetkin, M. F. (2025). ANTİ-TNF İLİŞKİLİ DEMİYELİNİZAN HASTALIKTA EDSS DEĞİŞİMİ VE DMT BAŞLAMA KARARI: ÇOK MERKEZLİ KESİTSEL ÇALIŞMA. 61.ULUSAL NÖROLOJİ KONGRESİ, Antalya (ss. 175).
BibTeX
@inproceedings{benli2025-237913,
author = {Benli, Şeyma and Biçer, Elif Özge and Ökçesiz, İzzet and Akçalı, Aylin and Demir, Cener Feyzi and Bilge, Nuray and Ulusoy, Ersin Kasım and Tecellioğlu, Mehmet and Kehaya, Sezgin and Ekmekçi, Özgül and Güngör Doğan, İpek and Demir, Serkan and Yetkin, Mehmet Fatih},
title = {ANTİ-TNF İLİŞKİLİ DEMİYELİNİZAN HASTALIKTA EDSS DEĞİŞİMİ VE DMT BAŞLAMA KARARI: ÇOK MERKEZLİ KESİTSEL ÇALIŞMA},
booktitle = {61.ULUSAL NÖROLOJİ KONGRESİ},
address = {Antalya},
year = {2025},
pages = {175},
url = {https://akademik.atauni.edu.tr/yayinlar/237913-anti-tnf-iliskili-demiyelinizan-hastalikta-edss-degisimi-ve-dmt-baslama-karari}
}