57.2e Nöropsikolojik Değerlendirme

GİRİŞ

Medikal teknoloji hızla ilerledikçe, insanlar daha uzun yaşamakta

ve tipik olarak 65 yaş ve üzerinde nitelendirilen “yaşlılık” döneminde faal olmaktadır. Bununla birlikte, bu özel popülasyon serebrovasküler, sistemik, psikiyatrik ve nörodejeneratif hastalıklarla ilgili bilişsel eksiklikler açısından en büyük risk altındadır. Bu

nedenle, yaşlı yetişkinlerin kapsamlı klinik bakımı, nöropsikolojik

bozuklukların varlığı ve etkisinin neredeyse sürekli bir şekilde bir

miktar değerlendirmesini içermelidir. Bilişsel zayıflama, Alzheimer hastalığı, Lewy Cisimcikli Demans (LCD), Parkinson hastalığı gibi nörodejeneratif durumların, yanısıra inme gibi kardiyovasküler durumların esas bileşenidir. Kronik metabolik hastalıklar

(örn., Diyabet) ve uzun süredir devam eden otoimmün hastalıklar

da (örn., multipl skleroz) kognitif bozukluklarla ilişkili olabilmektedir.

Primer psikotik bozukluklar ya da şiddetli duygudurum bozuklukları gibi, tipik olarak daha erken başlangıçlı olup genellikle ileriki yaşama uzanan psikiyatrik bozukluklar, aynı zamanda

sıklıkla (fakat her zaman değil) nöropsikolojik işlevsellikte hafif

ve orta derecedeki eksiklikler ile ilişkilidir; bu eksiklikler, hastalığın seyri boyunca az çok sabit kalmaya eğilimlidir (başka bir

değişle, eşlik eden yeni başlangıçlı bir nörodejeneratif hastalık

olmadan ileriki yaşamda nadiren keskin düşüşler vardır). Bipolar bozuklukta bilişin tekrarlayan afektif ataklarla zaman içinde

bozulmaya devam edebileceğine dair bazı kanıtlar vardır. Bu bulgu, eğer doğrulanırsa, on yıllardır bu durumu yaşayan bipolar

bozukluklu yaşlı yetişkinler açısından anlamlı olabilir. Bununla

birlikte, dikkate alınması gereken önemli bir nokta da şizofreni

ve bipolar bozukluktaki bilişsel bozuklukların birincil psikopatolojinin belirtilerine göre uyum işlevi düzeyiyle çok daha güçlü bir

öngördürücü ilişkisinin olmasıdır.

Gerçek sonuç nöropsikolojik işleyişi değerlendirmenin; etkin

tanı ve geriatrik psikiyatri ortamlarında uzun süreli tedavi ve bakım planlamasının kritik bir bileşeni olabileceğidir.