Pulmoner Tromboembolide Predispoze Faktör Olarak Geçirilmiş Covid-19 Sıklığı ve Emboli Şiddetine Etkisi
Özet
Giriş-Amaç: Venöz tromboemboli gelişimi için iyi tanımlanmış çevresel ve genetik risk faktörleri
mevcuttur.Çalışmamızda birincil olarak, pulmoner tromboemboli (PTE) hastalarında tüm risk faktörleri
içinde, geçirilmiş COVID-19 prevalansını saptamayı amaçladık.Bu risk faktörüne sahip hastalarda
emboli şiddeti açısından fark olup olmadığı ise, ikincil sonlanma noktası olarak belirlendi.
Gereç ve Yöntem: Çok merkezli-kesitsel, dizayn edilen çalışmamıza 11 Mart 2022 tarihinden itibaren
yeni tanı konmuş ve eğer COVID-19 geçirdiyse, hastalığın üzerinden en az 30 gün geçmiş PTE hastaları
alındı. Grup 1: COVID-19 geçirmiş PTE olguları, Grup 2: COVID-19 enfeksiyonu geçirmemiş PTE
olgularından oluştu.
Bulgular: Çalışmamıza 31 merkezden 42 araştırıcı katıldı. Toplam 903 hasta dahil edildi.Tüm hastaların
758’inde (%83.9) en az bir predispoze faktör saptanırken, 145 (%16.1)’inde herhangi bir risk faktörü
saptanmadı. İkiyüz-seksen (%31.0) hastada geçirilmiş COVID-19 enfeksiyonu (Grup 1) olup, ortanca
post-COVID süresi 116.5 (IQR: 45-300) gündü. İdiopatik olguların %25.5’inde geçirilmiş COVID-19
enfeksiyonu mevcuttu.Dispne (p=0.007) ve öksürük (p=0.031) Grup 1 olgularda daha yüksek iken,
senkop (p=0.016) Grup 2’de daha yüksek oranda bulundu.Yaş ayarlanmış d-dimer düzeyi normalin
üstünde olan olgu oranı Grup 1’de daha yüksekti (p=0.006).Basitleştirilmiş PESI skoruna göre gruplar
arasında farklılık yoktu (p=0.06).Pulmoner BT-anjiografi (%89.3) en sık tanı yöntemi olup, her iki grupta
da bilateral tutulum (%58.1) daha yüksekti.PTE risk düzeyine göre her iki grup arasında farklılık
saptanmazken (p=0.67); ayaktan tedavi edilen hasta oranı Grup 1’de Grup 2’ye göre anlamlı oranda
fazla bulundu (%13.2 vs %9.9, p=0.004).Ortanca yatış süresi Grup 1’de 8.0 (5.3-11.0) gün iken, Grup
2’de 7.0 (5.0-11.0) gün idi (p=0.42).Hastane içi mortalite Grup 1’de 9 (%3.7), Grup 2’de ise 27 (%4.8)
hastada görüldü (p=0.49).
Tartışma-Sonuç: PTE hastalarında predispoze bir faktör olarak tanımladığımız, geçirilmiş COVID-19
enfeksiyonu prevalansı yaklaşık %30 ve enfeksiyondan sonra PTE için geçen süre ise 116 gün bulundu.
İlginç olarak, idiopatik olguların dörtte birinde COVID-19 öyküsü mevcuttu.Emboli prezentasyonu,
hastalık şiddeti ve hastane içi mortalite açısından ise her iki grup arasında fark saptanmadı.Gelecekte,
geçirilmiş COVID-19 durumunun bu iyi tanımlanmış risk faktörlerine eklenebileceğini düşünmekteyiz
Atıf için künye
Durmuş Koçak, N., Tutar, N., Şentürk, A., Çil, G., Mermit, B., Afşin, E., Aydın, D., Torun Parmaksız, E., Çolak, M., Kaya, İ., Yetkin, N. A., Doğru, S., Yılmazel Uçar, E., Kılıç, T., Berk, S., & Kırkıl, G. (2023). Pulmoner Tromboembolide Predispoze Faktör Olarak Geçirilmiş Covid-19 Sıklığı ve Emboli Şiddetine Etkisi. Ulusal akciğer sağlığı kongresi, Antalya (ss. 148–155).
BibTeX
@inproceedings{durmuskocak2023-227162,
author = {Durmuş Koçak, Nagihan and Tutar, Nuri and Şentürk, Ayşegül and Çil, Gizem and Mermit, Buket and Afşin, Emine and Aydın, Derya and Torun Parmaksız, Elif and Çolak, Mustafa and Kaya, İlknur and Yetkin, Nur Aleyna and Doğru, Sibel and Yılmazel Uçar, Elif and Kılıç, Talat and Berk, Serdar and Kırkıl, Gamze},
title = {Pulmoner Tromboembolide Predispoze Faktör Olarak Geçirilmiş Covid-19 Sıklığı ve Emboli Şiddetine Etkisi},
booktitle = {Ulusal akciğer sağlığı kongresi},
address = {Antalya},
year = {2023},
pages = {148--155},
url = {https://akademik.atauni.edu.tr/yayinlar/227162-pulmoner-tromboembolide-predispoze-faktor-olarak-gecirilmis-covid-19-sikligi-ve}
}