{Pneumocystis Jirovecii} Pnömonisi ve Tekrarlayan Toksoplazma Ensefaliti ile Komplike bir HIV Olgusu

Giriş ve Amaç: Tedavi edilmeyen HIV enfeksiyonu ve buna bağlı immünsüpresyon, fırsatçı enfeksiyonlara yatkınlığı

artırır. Antiretroviral tedavi (ART) öncesi dönemde bu enfeksiyonlar HIV’li bireylerde önemli morbidite ve mortalite

nedeniyken, günümüzde de tedaviye uyumsuz hastalarda görülmeye devam etmektedir. Bu olguda, ART uyumunun

bozulduğu bir hastada gelişen fırsatçı enfeksiyonların klinik seyri ve tedavi yönetimi ele alınmıştır.

Olgu: Altı ay önce HIV tanısı alan, Emtrisitabin/Tenofovir disoproksil fumarat 200/300 mg tablet (tb) 1x1 oral (PO) ve

Dolutegravir 50 mg tb 1x1 PO başlanmış 40 yaşında erkek hasta, sağ kol ve bacakta ani gelişen güçsüzlük yakınmasıyla

başvurdu. Vital bulguları normaldi; sedimantasyon 74 mm/h, CD4 T lenfosit 228 hücre/mm³, HIV RNA 1.692.000

kopya/mL saptandı. ART’yi düzensiz kullandığı öğrenilen hastanın beyin MRG’sinde, çevresinde ödem bulunan

soliter lezyonlar Toksoplazma ensefaliti (TE) ile uyumlu izlendi. Toksoplazma IgG pozitif olan hastaya TE tanısıyla

Trimetoprim-sülfametoksazol (TMP-SMX) 2x2 ampul intravenöz (IV), deksametazon 4x4 mg IV; endoskopide

Candida özefajiti saptanması üzerine flukonazol 400 mg 1x1 IV başlandı. İlk hafta sonunda nörolojik bulgularında

gerileme gözlenen hastanın ikinci hafta MRG’sinde lezyon kontrastlanmasında ve ödemde azalma saptandı. HIV

direnç testi duyarlı bulundu ve mevcut ART tedavisine devam edildi. Altı haftalık TE tedavisi sonunda CD4 T lenfosit

403 hücre/mm³, HIV RNA 376.200 kopya/mL olup, TMP-SMX 800/160 mg tb 2x1 PO sekonder profilaksisi başlandı.

Bir ay sonraki kontrolde CD4 T lenfosit 471 hücre/mm³, HIV RNA 303.600 kopya/mL saptandı. Ancak ilaçlarını

düzensiz kullanan hasta kontrole gelmedi. Altı ay sonra öksürük, ateş, halsizlik, nefes darlığı, bilinç bulanıklığı ile

tekrar başvurdu. Vital bulguları stabil, satürasyonu %91’di. CD4 T lenfosit 385 hücre/mm³, HIV RNA 2.058 kopya/

mL bulundu. Toraks BT’de Pneumocystis jirovecii pnömonisi (PCP) ile uyumlu görünüm, beyin MRG’de TE nüksü

saptandı. Ampirik olarak seftriakson 2x1 g IV, klaritromisin 2x500 mg PO, TMP-SMX 3x4 ampul IV başlandı.

Balgam örneğinde P. jirovecii kistleri görülerek PCP tanısı doğrulandı. ART duyarlılığı korundu ve iki hafta sonra

ART tedavisi yeniden başlandı. Dördüncü hafta sonunda CD4 T lenfosit 617 hücre/mm³, HIV RNA 421 kopya/mL

saptanan hastanın genel durumu düzeldi. TMP-SMX 800/160 mg tb 2x1 PO ve mevcut ART ile düzenli ilaç kullanımı

önerilerek 1 ay sonra kontrol planlandı.

Sonuç: Bu olgu, ART uyumsuzluğunun HIV enfeksiyonunda fırsatçı enfeksiyon gelişimi ve nüksü üzerindeki belirleyici

etkisini göstermektedir. Toksoplazma ensefaliti ve PCP gibi ciddi enfeksiyonlar, uygun tedaviye rağmen ART’ye

düzensiz uyum durumunda tekrarlayabilmektedir. ART’nin düzenli kullanımı, CD4 T lenfosit sayısının yükselmesi ve

viral yükün baskılanması yoluyla bu enfeksiyonların önlenmesinde en kritik unsurdur. HIV enfeksiyonu yönetiminde

hasta eğitimi, tedaviye uyumun yakın izlenmesi ve profilaksi uygulamaları klinik başarının temel bileşenleridir.