Sağlıklı Yetişkinlerde Diyet İleri Glikasyon Son Ürünleri Alımını Belirleyen Faktörler: Diyet Kalite İndeksi

Amaç: Bu çalışma, sağlıklı yetişkinlerde diyet ileri glikasyon son ürünleri alımı (Dietary Advanced Glycation End Products, dAGES) ile sağlıklı beslenme alışkanlıkları arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla planlanmıştır. Bireyler ve Yöntem: Bu kesitsel online çalışma, 120 sağlıklı yetişkin (18-65 yaş) üzerinde yürütülmüştür. Veriler sosyodemografik bilgileri, sağlık durumları, beslenme alışkanlıkları, antropometrik ölçümleri (ağurluk ve boy) ve 3 gün 24-saatlik besin tüketim kaydını kapsayan bir anket aracılığıyla toplanmıştır. Verileri analiz etmek için hiyerarşik regresyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların ortalama dAGEs alımı ve diyet kalite indeksi (Dietary Quality Index-International, DQI-I) puanları sırasıyla 9356.1±3812.6 kU/gün ve 51.9±8.2’dir. Yüksek dAGEs kategorisinde yer alan katılımcıların daha düşük diyet karbonhidratı ve daha yüksek enerji, protein, yağ, doymuş, tekli doymamış, çoklu doymamış ve n-6 yağ asidi alımlarının olduğu bulunmuştur (p<0.05). Kadınlarda, dAGEs alımı ile beden kütle indeksi (BKİ) arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki vardır (p<0.05). Hiyerarşik regresyon analizi sonuçlarına göre sosyodemografik özellikler, sigara içme durumu ve DQI-I, dAGEs alımını anlamlı şekilde yordamadığını gösterirken (p>0.05), beslenme eğitimi almak dAGEs alımını azaltırken fazla kilolu olmak ve yüksek enerji alımı dAGEs alımını artırmaktadır (p<0.05). Sonuç: Bu sonuçlar dAGEs alımının besinlerin bileşiminden bağımsız olarak değerlendirilemeyeceğini ve sağlıklı beslenmenin göstergesi olarak kullanılan sağlıklı beslenme indekslerine pişirme yöntemlerinin de dâhil edilmesi gerektiğini göstermiştir. Ek olarak, dAGE’lerin kronik hastalıkların gelişimindeki önemli rolü göz önüne alındığında, beslenme kılavuzları aracılığıyla kamuoyunun farkındalığının artırılması hayati önem taşımaktadır.