YUMUŞAK KAT DÜZENSİZLİĞİ BULUNAN BETONARME ÇERÇEVELERDE SARGI ARALIĞININ DEPREM PERFORMANSINA ETKİSİ

6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri, ağır hasar gören birçok betonarme yapıda zemin kat yüksekliğinin artırılması ve/veya dolgu duvarların bulunmaması nedeniyle yumuşak kat düzensizliğinin ortaya çıktığını göstermiştir. Bu tür düzenlemeler, sistem rijitliğini azaltarak yapının sismik kırılganlığını artırmaktadır. Literatürde bu düzensizliklerin giderilmesine yönelik çeşitli güçlendirme yöntemleri önerilmiş olsa da çoğu, taşıyıcı sistem konfigürasyonunda değişiklik gerektirmektedir. Bu çalışmada, yumuşak kat düzensizliği bulunan betonarme bir çerçevenin küresel deprem performansı, sistem geometrisi değiştirilmeden yalnızca zemin kat kolonlarındaki sargı donatısı aralığının azaltılmasıyla değerlendirilmiştir. Bu kapsamda sargı aralığı 200 mm’den 80 mm’ye kademeli olarak düşürülmüştür. TBDY-2018’e uygun doğrusal olmayan statik itme analizleri yapılmış ve dolgu duvarlar eşdeğer diyagonal basınç çubuğu olarak modellenmiştir. Katlar arası ötelenmeler, kapasite eğrileri, performans noktası parametreleri ve hasar dağılımları karşılaştırmalı incelenmiştir. Sonuçlar, sargı aralığının azaltılmasının maksimum göreli kat ötelenmesini düşürdüğünü, kritik kattaki hasarı azalttığını ve performans düzeyini daha güvenli bir aralığa taşıdığını göstermektedir. Bu bulgular, yerel donatı detaylandırmasının etkili ve uygulanabilir bir güçlendirme stratejisi sunduğunu ortaya koymaktadır.