Söylemez Barajı Havzasında Uzun Dönemli Kuraklık Rejimlerinin SDI ve aSPI Yöntemleriyle İncelenmesi
Özet
İklim
değişikliğinin etkileri nedeniyle kuraklık olaylarının sıklığı ve şiddeti
artmakta, bu olay bölgesel su kaynaklarının sürdürülebilir yönetimini giderek
daha karmaşık ve zor hale getirmektedir. Bu bağlamda çalışma Erzurum’da yer
alan Söylemez Barajı Havzası’nda 1991-2023 yılları arasındaki hidrolojik ve
tarımsal kuraklık koşullarını analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, barajın
giriş akımlarını temsil eden D24A096 akım istasyonu verileri ile Erzurum,
Horasan ve Hınıs meteoroloji istasyonlarına ait aylık yağış verileri kullanılmıştır.
Kuraklık değerlendirmesi için Akım Kuraklık İndeksi (SDI) ve Tarımsal
Standartlaştırılmış Yağış İndeksi (aSPI) yöntemleri 3, 6, 9 ve 12 aylık
periyotlarda uygulanmıştır. Analiz sonuçları, uzun dönem genelinde hem SDI hem
de aSPI değerlerine göre %50’nin üzerinde bir oranda nemli dönemlerin baskın
olduğunu ortaya koymuştur. Ancak 3 aylık periyotlar dikkate alındığında, SDI
sonuçlarına göre dönemlerin yaklaşık %50’si ve aSPI sonuçlarına göre %47’si
farklı seviyelerde kurak geçmiştir. Akım verilerine göre en kurak ay Mayıs 2014
(SDI-3: -2,31) olarak belirlenirken, yağış verilerine göre en şiddetli kuraklık
Mart 2013’te (aSPI-12: -3,46) kaydedilmiştir. Her iki indeksin genel eğilimleri
birbirine paralel olmakla birlikte, aSPI yönteminin daha fazla nemli ay
saptaması ancak aynı zamanda en düşük kuraklık değerlerini üretmesi, kuraklık
analizlerinde farklı indekslerin birlikte kullanılmasının önemine işaret
etmektedir.<o:p></o:p>
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
-
SKA 6: Temiz Su ve Sıhhi Koşullar
-
SKA 13: İklim Eylemi
Atıf için künye
Çakur, B., Taşkolu, İ., Acar, R., & Çırağ, B. (2025). Söylemez Barajı Havzasında Uzun Dönemli Kuraklık Rejimlerinin SDI ve aSPI Yöntemleriyle İncelenmesi. ERZURUM 2ND INTERNATIONAL CONFERENCE ON APPLIED SCIENCES, Erzurum (ss. 447–463).
BibTeX
@inproceedings{cakur2025-183795,
author = {Çakur, Bünyamin and Taşkolu, İlteriş and Acar, Reşat and Çırağ, Burak},
title = {Söylemez Barajı Havzasında Uzun Dönemli Kuraklık Rejimlerinin SDI ve aSPI Yöntemleriyle İncelenmesi},
booktitle = {ERZURUM 2ND INTERNATIONAL CONFERENCE ON APPLIED SCIENCES},
address = {Erzurum},
year = {2025},
pages = {447--463},
url = {https://akademik.atauni.edu.tr/yayinlar/183795-soylemez-baraji-havzasinda-uzun-donemli-kuraklik-rejimlerinin-sdi-ve-aspi}
}