ARAZİ ÖRTÜSÜ/KULLANIMINDAKİ DEĞİŞİM İLE YAĞIŞ VE SICAKLIK DEĞERLERİNDEKİ TREND ANALİZİNİN BİRLİKTE DEĞERLENDİRİLMESİ: ERZURUM İLİ ÖRNEĞİ
Özet
Erzurum ili yüksek
rakıma sahip ve kar yağışının yoğun yaşandığı, Türkiye’nin doğusunda bulunan
bir ildir. Ayrıca pek çok akarsuyun kaynağını içerisinde barındırarak
Türkiye’nin su planlaması için kritik öneme sahip bir il konumundadır. Bu
çalışmada, Erzurum ilinin 1990-2018 yılları arasındaki arazi örtüsü/kullanımı
değişimleri ile 1976-2023 yılları arasındaki yağış ve sıcaklık verileri analiz edilmiştir.
Manning n katsayısına göre sınıflandırılmış CORINE verileri kullanılarak arazi
değişimleri değerlendirilmiş, Yenilikçi Şen Yöntemi (ITA) ile trend analizleri
yapılmıştır. Sonuçlara göre, Erzurum'daki yağış miktarının genel olarak azalma
eğiliminde olduğu, ancak Erzurum Havalimanı istasyonunda belirgin bir trendin
olmadığı tespit edilmiştir. Sıcaklık analizlerinde ise bütün istasyonlarda
kuraklığı artıracak şekilde belirgin bir sıcaklık artışı gözlemlenmiştir. Bu
bulgular, iklim değişikliği ile birlikte şiddetli kurak dönemlerin
yaşanabileceğini göstermektedir. CORINE verilerine göre, doğal çayırlıklar ve
karasal bataklıklar gibi alanlarda artış görülmüş, su kütleleri ve su yolları
gibi alanlarda ise %0,2’lik bir düşüş kaydedilmiştir. Düşük Manning n katsayılarına
karşılık gelen sürekli şehir yapıları, inşaat sahaları ve mineral çıkarım
sahaları gibi alanlarda büyük oranlarda artış yaşanmıştır. Erzurum'un nüfusu
1990-2018 yılları arasında 80.353 kişi azalmasına rağmen, geçirimsiz yüzeylerin
bulunduğu kentsel alanların artması, yağışın akışa geçmesini hızlandırmaktadır.
Çalışma, yağışın azalması, sıcaklığın artması ve kentleşme hızının artması
faktörlerinin bir araya gelerek Erzurum için gelecekte ciddi kuraklık riskleri
oluşturabileceğini vurgulamaktadır.<o:p></o:p>
Anahtar
kelimeler: Arazi örtüsü/kullanımı, Erzurum, Trend analizi, Yenilikçi
Şen Yöntemi.<o:p></o:p>
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
-
SKA 6: Temiz Su ve Sıhhi Koşullar
-
SKA 13: İklim Eylemi
Atıf için künye
Çırağ, B., Taşkolu, İ., Acar, R., Fırat, M., & Şengül, S. (2024). ARAZİ ÖRTÜSÜ/KULLANIMINDAKİ DEĞİŞİM İLE YAĞIŞ VE SICAKLIK DEĞERLERİNDEKİ TREND ANALİZİNİN BİRLİKTE DEĞERLENDİRİLMESİ: ERZURUM İLİ ÖRNEĞİ. XII. ULUSAL HİDROLOJİ KONGRESİ, Samsun (ss. 384–393).
BibTeX
@inproceedings{cirag2024-183789,
author = {Çırağ, Burak and Taşkolu, İlteriş and Acar, Reşat and Fırat, Mahmut and Şengül, Selim},
title = {ARAZİ ÖRTÜSÜ/KULLANIMINDAKİ DEĞİŞİM İLE YAĞIŞ VE SICAKLIK DEĞERLERİNDEKİ TREND ANALİZİNİN BİRLİKTE DEĞERLENDİRİLMESİ: ERZURUM İLİ ÖRNEĞİ},
booktitle = {XII. ULUSAL HİDROLOJİ KONGRESİ},
address = {Samsun},
year = {2024},
pages = {384--393},
url = {https://akademik.atauni.edu.tr/yayinlar/183789-arazi-ortusukullanimindaki-degisim-ile-yagis-ve-sicaklik-degerlerindeki-trend}
}