Atatürk Üniversitesi Atatürk Üniversitesi
Ara
Yayınlara dön
Makale Tam Makale Ulusal 2025 Açık erişimli

Geri Dönüşümlü Malzemeler ve Doğal Katkıların İnce-Daneli Zeminlerin Stabilizasyonundaki Etkisinin Taguchi Optimizasyon Yöntemi ile İncelenmesi

Yasemin Pekdemir, Ahmet Şahin Zaimoğlu, Fatih Artuk

Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesimühendislik dergisi Cilt 16 · Sayı 4 · ss. 1171–1183 · 01.12.2025
DOI ile aç

Özet

Artan yapılaşma, düşük taşıma kapasitesine sahip ince daneli zeminlerin mühendislik özelliklerinin iyileştirilmesini zorunlu kılmaktadır. Bu nedenle, katkı maddeleriyle yapılan zemin stabilizasyonu geoteknik mühendisliğinde yaygın bir yöntem haline gelmiştir. Son yıllarda ise katkıların etkinliğini artırmaya yönelik çeşitli deneysel tasarım ve optimizasyon çalışmalarının uygulanması önem kazanmıştır. Bu çalışmada, yüksek plastisiteli killi (CH) zeminin iyileştirilmesi amacıyla parametre olarak atık cam tozu (ACT), bazalt lif (BL), pirinç kabuğu külü (PK), geri dönüştürülmüş karbon karası (KK) ve kireç (K) katkı maddeleri kullanılarak, katkıların optimum düzeylerinin belirlenmesi ve serbest basınç dayanımına etkileri incelenmiştir. Bu parametrelerin seviyeleri ise ACT (%2-8), BL (%0,25-1), PK (%5-20), KK (%1-7) ve K (%2-8) olarak seçilmiştir. 7 günlük ve 28 günlük serbest basınç dayanımının maksimum olduğu değerleri ve optimum karışım oranları Taguchi Optimizasyon Yöntemi ile belirlenmiştir. Deneylerden elde edilen sonuçlar değerlendirildiğinde 7 günlük ve 28 günlük serbest basınç dayanımı üzerinde en etkili parametrenin kireç olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, bu araştırma, katkı maddelerinin etkili şekilde optimize edilmesinin yalnızca zemin dayanımını artırmakla kalmadığını, aynı zamanda geri dönüşüm malzemelerinin inşaat mühendisliği uygulamalarına entegrasyonuna katkı sunduğunu göstermektedir.

Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları

  • SKA 11: Sürdürülebilir Şehir ve Yaşam Alanları
  • SKA 12: Sorumlu Üretim ve Tüketim

Atıf için künye

Pekdemir, Y., Zaimoğlu, A. Ş., & Artuk, F. (2025). Geri Dönüşümlü Malzemeler ve Doğal Katkıların İnce-Daneli Zeminlerin Stabilizasyonundaki Etkisinin Taguchi Optimizasyon Yöntemi ile İncelenmesi. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesimühendislik dergisi, 16(4), 1171–1183. https://doi.org/10.24012/dumf.1764248

BibTeX
@article{pekdemir2025-182878,
  author = {Pekdemir, Yasemin and Zaimoğlu, Ahmet Şahin and Artuk, Fatih},
  title = {Geri Dönüşümlü Malzemeler ve Doğal Katkıların İnce-Daneli Zeminlerin Stabilizasyonundaki Etkisinin Taguchi Optimizasyon Yöntemi ile İncelenmesi},
  journal = {Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesimühendislik dergisi},
  year = {2025},
  volume = {16},
  number = {4},
  pages = {1171--1183},
  issn = {1309-8640},
  doi = {10.24012/dumf.1764248},
  url = {https://akademik.atauni.edu.tr/yayinlar/182878-geri-donusumlu-malzemeler-ve-dogal-katkilarin-ince-daneli-zeminlerin}
}