Konut Dışı Dirençli Yaşam Alanları

Günümüzde şehirler artan

nüfus, iklim değişikliği, salgın hastalıklar, enerji, su ve besin sıkıntısı,

doğal ve insan kaynaklı afetlerle mücadele etmektedir. Şehirler ve yaşam

alanları, bu sorunlarla mücadelede eskisinden çok daha dirençli ve hazırlıklı

olmak zorundadır. Son yıllarda popülerlik kazanan ‘direnç (resilience)’

kavramının kentler ve yaşam alanları ölçeklerinde tartışılıyor olması, kavramın

daha detaylı incelenmesine ve yaşadığımız alanların bu kavram üzerinden

tartışılmasına olanak sağlamaktadır. İlk kez 1973 yılında Ekoloji alanında

çalışmalarına devam eden Holling tarafından ortaya atılan direnç kavramı,

beklenmedik durumlar karşısında var olduğu sistemi koruyabilme yeteneği ve bu

durumlar sonucunda meydana gelecek değişim ve bozulmalara ayak uydurma

kapasitesi olarak tanımlanabilmektedir. <o:p></o:p>

Kentlerin ve yaşam

alanlarının dirençliliği, ekonomik, toplumsal, kurumsal ve çevresel olarak

sıralanabilecek ve farklı araştırmalarla yeni eklemeler yapılabilecek

göstergeleri bünyesinde barındırmaktadır. Ancak çalışma kapsamında yapısal göstergeler

üzerinde durulacak olup, yapıların zorluklara ve ortam şartlarına adaptasyonu

sürecinde iklim değişikliği, afet riskini azaltma ve önleme, sürdürülebilirlik

gibi adaptasyonlarda göz önünde bulundurularak ‘dirençli kent yaklaşımları’

üzerinde durulacaktır. Kendi içinde akıllı kent, girişimci kent, sakin (yavaş)

kent, kompakt kent şeklinde sınıflandırılmasının yanı sıra sürdürülebilirlik

başlığı altında, kendi kendine yetebilen bahçe kentler, eko kentler, yeşil

kentler, akıllı (smart) kentler ve sürdürülebilir kentler olarak da farklı

planlama ve tasarım yaklaşımları bulunmaktadır.<o:p></o:p>

Bu planlama ve tasarım

yaklaşımlarının kent ve yaşam alanları üzerinde meydana getirdiği değişimler

ele alınarak bu değişimlerin yaşadığımız şehirlerin ve mekanların dirençliliği

bağlamında nelere yol açtığı tartışılacaktır. Farklı ülkelerde yapılan projeler

ele alınarak incelenecek ve bu yapıların yaklaşımları karşılaştırılmalı olarak

ortaya konulacaktır. Bu sayede şehirlerin ve yaşam alanlarımızın bugün var olan

yaklaşımlarla dirençlilikleri tartışılarak gelecekteki yaşam alanlarımızın

ihtiyacı olan gereklilikler ve farklı yaklaşım fikirleri ve önerileri

sunulacaktır.<o:p></o:p>

Anahtar

Kelimeler: dirençli yaşam alanları, dayanıklı

kentler, mekanların direnci, dirençli planlama yaklaşımları <o:p></o:p>