ERZİNCAN'S SYMBOL STRUCTURE TERZİ BABA MOSQUE HISTORY AND ARCHITECTURAL IMPLEMENTATION

Anadolu’da özellikle 20. yy’dan sonra inşa edilen camilerde eski

dönemlerden farklı form arayışları ve mimari açıdan değişiklik gösteren modern

tasarımlar ön plana çıkmaktadır. Doğu Anadolu’da yer alan Erzincan ilinin simge

yapılarından birisi haline gelen Terzi Baba Camii de bu anlamda ele alınabilecek

bir yapıdır. Mimar Danyal Tevfik Çiper (1932 – 2008) tarafından tasarlanan Terzi

Baba Cami’nin, 1990 yılında proje yapımına başlanmıştır. 1991 yılında, dönemin

başbakanı Yıldırım Akbulut zamanında temeli atılan yapı, 2002 yılında ibadete

açılmıştır. Mali sıkıntılar ve yapım sürecinde 1992 yılında meydana gelen büyük

Erzincan depremi caminin 12 yıl sonunda bitirilmesine neden olmuştur. Kullanım

alanı itibariyle yaklaşık olarak 7000 kişilik cemaat kapasitesine sahip yapı, Doğu

Anadolu’nun en büyük camisi olarak literatürde yer etmiştir.

Bu çalışma kapsamında camiye adını veren Terzi Baba’nın Erzincan için

öneminden bahsedildikten sonra Terzi Baba Camii’nin tasarımından günümüze

kadar ilk yapım ve uygulama aşamalarında ne tür mimari değişikliklere uğradığı

ortaya konulmuştur. Mimarı tarafından tasarlanan ve uygulanması beklenen

mimari projenin hangi aşamalarda uygulama farklılıklarının yapıldığı ve sebepleri

üzerinde durulmuştur. Çalışmanın amacı yapıldığı dönemde birçok farklı ve

modern yapı tasarımına imza atan Tevfik Çiper’in tasarladığı, ilk zamanlar halk

tarafından benimsenmeyen ancak günümüzde hem yerli halk, hem de başka

şehirlerden ziyarete gelenlerin beğenisini toplayan Erzincan’ın simge camisinin

mimari özelliklerini ve tasarım-uygulama aşamalarında meydana gelen

değişimleri ortaya koymaktır. Araştırma yöntemi olarak yerinde gözlem, mekansal

analiz ve dönemsel karşılaştırmalar sonucu elde edilen veri analizi kullanılmıştır.

Birkaç çalışma ve teze konu olsa da bu araştırmalar yüzeysel olarak kalmış,

uygulama detayları ve mekansal dönüşümler ele alınmamıştır. Bu anlamda

yapılacak çalışmanın literatüre caminin mimari yapım özellikleri ve uygulamadaki

farklılıklar konusunda katkı sunacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Terzi Baba Cami, Mimari Proje, Mimari Uygulama, Mekansal

Dönüşüm