İşlevini Arayan Bir Yerleşke: Firdevsoğlu (Topçu) Kışlası ve Yeniden Kullanım Olasılıkları

İşlevini Arayan Bir Yerleşke:

Firdevsoğlu (Topçu) Kışlası ve Yeniden Kullanım Olasılıkları<o:p></o:p>

Anadolu’yu

kuzeyindeki ve doğusundaki bölgelere bağlayan önemli aksların güzergâhında yer

alan Erzurum, bu coğrafi özelliği dolayısıyla birçok karşılaşmaya sahne olmuştur.

Bu karşılaşmalar, ticaret ve göç gibi barışçıl olabildikleri gibi kimi zaman

savaşlara da neden olmuşlardır. Tarih boyunca “serhat şehri” ve “kale şehri”

olarak nitelendirilen kentte, bu savaşların ve savaş tehditlerinin sonucu

olarak birçok askeri yapı inşa edilmiştir. Ancak savaş teknolojilerindeki

değişimler sonucunda bu yapıların önemli bir kısmı zamanla işlevsiz kalmış,

bazıları yok olup giderken bazılarıysa yeni işlevler üstlenmişlerdir.<o:p></o:p>

Erzurum

şehir merkezinin kuzeydoğu bölümünde konumlanan ve 1875 yılında inşası

tamamlanan Firdevsoğlu Kışlası, nitelikli mimari yapıları ile kentin savunma

ihtiyacına yaklaşık bir asır boyunca hizmet eden önemli bir yerleşkedir. 1983

yılında Erzurum Belediyesi’ne devredilen kışlaya, günümüzde özgün işlevi ve mimari

karakteriyle çelişen işlevler yüklenmiş durumdadır. Yapı grubu tescilli

olmasına rağmen birçok olumsuz müdahale görmüş, gereksinim duyduğu restorasyon

ve bakım faaliyetlerinden mahrum kalmıştır. <o:p></o:p>

Çalışma

kapsamında kışlanın detaylı incelemesi yapılarak tarihi süreci özetlenmiş,

bugünkü sorunlarına dikkat çekilmiş ve kamusal yaşama sunabileceği

potansiyeller ön plana çıkartılmaya çalışılmıştır. Sonuç olarak; kışla için

kültürel, sanatsal, eğitsel ve ticari donatılarla desteklenen kamusal odaklı

kullanım çerçevesinde bir dönüşüm projesi önerisi geliştirilmiştir. Yerleşkenin

çağdaş ve kamusal nitelikteki kullanımlara kavuşturulması ve yapı grubunun

özgün mimari karakterinin korunması ile Firdevsoğlu Kışlası’nın kentsel ve

toplumsal hafızanın canlı tutulması açısından Erzurum’un önemli odaklarından

birisi olabileceği düşünülmektedir. <o:p></o:p>

Anahtar

Sözcükler: Askeri Mimari, Koruma, Yeniden İşlevlendirme,

Firdevsoğlu Kışlası.<o:p></o:p>

Yazarlar:<o:p></o:p>

1

– Arş. Gör. Tuncer Çağrı Çakmur: Atatürk

Üniversitesi Mimarlık ve Tasarım Fakültesi Mimarlık Bölümü. E-mail:

cagricakmur@gmail.com Tel: 0537 513 6426.<o:p></o:p>

2

– Dr. Öğr. Üyesi Halil İbrahim Alpaslan: Dokuz

Eylül Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü. E-mail:

ibrahim.alpaslan@deu.edu.tr Tel: 0536 953 9393.<o:p></o:p>