Atatürk Üniversitesi Atatürk Üniversitesi
Ara
Yayınlara dön
Makale Tam Makale Ulusal 2025

Görsel ve Fiziksel Programlamaya Dayalı Fen Etkinliklerinin Ortaokul Öğrencilerinin 21. Yüzyıl ve Bilgi İşlemsel Düşünme Becerileri Üzerindeki Etkisi

habibe kazez güneş, Sevda Küçük

Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi Cilt 14 · Sayı 3 · ss. 858–882 · 31.07.2025

Özet

Yapay zekâ çağında günümüz eğitiminin temel hedeflerinden biri 21. yy becerilerine sahip yaratıcı düşünebilen, problem çözebilen, eleştirel düşünebilen, işbirliği ve iletişim becerileri kuvvetli, yenilikçi ve üretken bireyler yetiştirmektir. Bu çalışmada fen bilgisi eğiticilerinin hazırladıkları Bilgi Temelli Hayat Problemleri içeren FeTeMM’e dayalı ders planları ile görsel ve fiziksel programlama etkinliklerinin ortaokul öğrencilerinin 21.yy ve bilgi işlemsel düşünme (BİD) becerilerine etkisinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Çalışma grubunu yaz kursuna katılan 15 ortaokul öğrencisi ve 3 fen bilgisi eğiticisi oluşturmaktadır. Uygulama iki haftada 30 saatlik müdahaleyle gerçekleştirilmiştir. Uygulamada ortaokul fen bilgisi dersi konularından güneş sistemi ve ötesi, kuvvet ve hareket, kuvvet ve enerji, yenilenebilir enerji, elektrik devreleri ile ses ve özellikleri konularında etkinlikler gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak Bilgi İşlemsel Düşünme Becerisi Öz-yeterlik Algısı ölçeği ile Ortaokul Öğrencilerine Yönelik 21. Yüzyıl Becerileri Ölçeği kullanılmıştır. Uygulama sonrasında eğiticilerden yarı yapılandırılmış görüşme ve yansıtıcı günlükler yoluyla ortaokul öğrencilerinin 21. yy ve BİD becerilerine ilişkin görüşleri alınmıştır. Nicel veriler Wilcoxon İşaretli Sıralar testiyle analiz edilmiş, nitel veriler ise içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Bulgulara göre etkinliklerin ortaokul öğrencilerinin 21.yy düşünme becerileri ve bilgi işlemsel düşünme (BİD) öz yeterlik algısı üzerinde anlamlı bir fark oluşturduğu görülmüştür. Öğrencilerin 21. yy becerilerinde yüksek etki düzeyinde bir değişim olduğu, BİD öz yeterlik algılarında ise algoritma tasarlama, problem çözme, veri işleme, temel programlama ve özgüven boyutlarının hepsinde yüksek etki düzeyinde gelişme olduğu göze çarpmaktadır. Eğiticiler de nicel bulguları destekleyen şekilde öğrencilerinin 21. yy becerileri ve BİD becerilerinin uygulama sonrası geliştirdiğini düşünmektedirler. Araştırmadan elde edilen bulgular doğrultusunda uygulama sürecine ve gelecek araştırmalara yönelik öneriler sunulmuştur.

Atıf için künye

güneş, H. K., & Küçük, S. (2025). Görsel ve Fiziksel Programlamaya Dayalı Fen Etkinliklerinin Ortaokul Öğrencilerinin 21. Yüzyıl ve Bilgi İşlemsel Düşünme Becerileri Üzerindeki Etkisi. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(3), 858–882. https://search.trdizin.gov.tr/tr/yayin/detay/1334603

BibTeX
@article{gunes2025-162906,
  author = {güneş, habibe kazez and Küçük, Sevda},
  title = {Görsel ve Fiziksel Programlamaya Dayalı Fen Etkinliklerinin Ortaokul Öğrencilerinin 21. Yüzyıl ve Bilgi İşlemsel Düşünme Becerileri Üzerindeki Etkisi},
  journal = {Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi},
  year = {2025},
  volume = {14},
  number = {3},
  pages = {858--882},
  issn = {1308-7177},
  url = {https://akademik.atauni.edu.tr/yayinlar/162906-gorsel-ve-fiziksel-programlamaya-dayali-fen-etkinliklerinin-ortaokul}
}